Αφιέρωμα: Poppy Z. Brite, δαμάζοντας χαμένες ψυχές

by Ηλίας Τσιάρας

Ο Ιούνιος, πέρα από μήνας των γενεθλίων μου, είναι και ο μήνας που γιορτάζεται η διαφορετικότητα. Δεν μπορώ να πω πως είμαι ένας άνθρωπος που αγαπά τις ακρότητες και τις επιτηδευμένες συμπεριφορές, όπως βλέπουμε πολλές φορές στα Prides ανά τον κόσμο. Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, δε μου αρέσει καν να βλέπω κάποιον πάνω από τα είκοσι να ντύνεται με μπλούζες συγκροτημάτων ή ακόμα χειρότερα με καρφιά και πέτσινα Ιούλη μήνα λες και σε πέντε λεπτά σκοπεύει να ανέβει στη σκηνή του Wacken και να προκαλέσει παροξυσμό headbanging στο κοινό από κάτω, αλλά πάντα σεβόμουν την προσωπική επιλογή του άλλου και την έβαζα πάνω από την όποια ιδία αισθητική θεωρώ πως διαθέτω. Κάπου το χάσαμε όμως, καθώς σήμερα έχω σκοπό να σας μεταφέρω νοερά στη σαγηνευτική Νέα Ορλεάνη και να σας προτείνω ένα από τα πλέον αγαπημένα μου βιβλία με πρωταγωνιστές τους λατρεμένους μου βρυκόλακες. Τι σχέση έχουν όλα αυτά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τις έμφυλες ταυτότητες και το περιβόητο ακρωνύμιο ΛΟΑΤΚΙ; Συνεχίστε να διαβάζετε και θα καταλάβετε…

Χαμένες Ψυχές

Ο λόγος για το αισθησιακό, αλλά συνάμα βίαιο και σκληρό, Χαμένες Ψυχές, το πρώτο και, μάλλον, πιο γνωστό βιβλίο της Poppy Z. Brite. Στο σημείο αυτό θα ανοίξω μια μεγάλη παρένθεση και θα πω πως το όνομα αυτό είναι το συγγραφικό alter ego του Billy Martin, ο οποίος γεννήθηκε το 1967 στο Kentucky ως Melissa Ann Brite. Οι συγκεκριμένες λεπτομέρειες μου είναι προσωπικά εντελώς αδιάφορες με την έννοια πως κρίνω έναν συγγραφέα αποκλειστικά και μόνο από τα έργα του, κι όχι από τις προσωπικές του επιλογές (εκτός κι αν αυτές είναι εγκληματικές πράξεις, έτσι; Μην τα ισοπεδώνουμε όλα). Παρόλα αυτά, θεωρώ πως πρέπει να αναφερθούν για τον πολύ απλό λόγο πως ενδεχομένως να βοηθήσουν κάποιους να κατανοήσουν λίγο καλύτερα τον εαυτό τους και τελικά να τον αποδεχτούν όπως ακριβώς είναι. Όπως έχει δηλώσει και ο ίδιος, δεν τον ενδιαφέρει να ταιριάξει σε κάποια από τις πολλές διαφορετικές κατηγορίες που παρουσιάζουν οι ειδικοί των έμφυλων θεμάτων, επιλέγοντας την αποστομωτική και απλούστατη απάντηση, “είμαι απλώς εγώ”. Στην τελική, αυτό δεν είμαστε όλοι μας;

Θέματα ταυτότητας

Το κυρίαρχο θέμα στα βιβλία που φέρουν την υπογραφή της Brite είναι η ανακάλυψη της πραγματικής ταυτότητας του ατόμου, με σαφέστατη έμφαση και στη σεξουαλική πτυχή της. Επίσης, τα περισσότερα έργα της διαδραματίζονται στην εμβληματική Νέα Ορλεάνη με τον αχαλίνωτο αισθησιασμό της και την σχεδόν απτή αίσθηση παρακμής που τυλίγει τον αναγνώστη σαν ένα δροσερό, ελαφρώς δύσοσμο σεντόνι. Και τα δύο αυτά στοιχεία καθιστούν τα κείμενά της ιδιαιτέρως ελκυστικά στους εφήβους, η πλειοψηφία των οποίων σε κάποια στιγμή της ζωής τους αισθάνονται όπως ακριβώς λέει και ο τίτλος του υπέροχου ντεμπούτου της: σαν χαμένες ψυχές που περιφέρονται άσκοπα προς τα εκεί που θα φυσήξει ένας άνεμος που δεν μπορούν να ελέγξουν ή να κατανοήσουν, έρμαια απαρχαιωμένων πεποιθήσεων και κοινωνικών συμβιβασμών που κάποιοι άλλοι προσπαθούν για χρόνια να τους πείσουν πως οι περιορισμοί είναι αυτοί που οριοθετούν την ευτυχία.

Βρυκόλακες, όχι κολεγιόπαιδα

Ένας από τους βασικούς λόγους που κατατάσσω το Χαμένες Ψυχές στην κορυφή της λίστας των vampire novels είναι γιατί οι πρωταγωνιστές του δεν είναι φλώροι, το κάθε άλλο. Οι βρυκόλακες της Brite δεν είναι άνθρωποι, αλλά κάτι το διαφορετικό, ένα άλλο είδος, μια μετάλλαξη εάν θέλετε. Ως εκ τούτου, θεωρούν τους εαυτούς τους ανώτερους από τους ανθρώπους, και γιατί όχι, αφού έχουν υπερφυσική δύναμη, οξυμένες αισθήσεις και μπορούν να ζουν για πάντα τρεφόμενοι με το αίμα της ανθρωπότητας. Δε νοιάζονται για τους νόμους, αδιαφορούν για τα πτώματα που αφήνουν στον δρόμο τους, γεύονται τη ζωή στο έπακρο, μια ζωή γεμάτη βία, σεξ και πολλή αδρεναλίνη. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου γινόμαστε μάρτυρες του έκλυτου βίου μιας τριάδας βρυκολάκων με επικεφαλής τον πανέμορφο αλλά θανάσιμο Zillah. Κεντρικός πρωταγωνιστής είναι ο Τίποτα (Nothing), ένας έφηβος βρυκόλακας που ανατράφηκε από ανθρώπους και ξεκινά ένα μακρύ ταξίδι προκειμένου να ανακαλύψει τους πραγματικούς του γονείς και τη θέση του σε έναν κόσμο που τον τρομάζει. Θεωρώ περιττό να τονίσω πως η επιλογή του ονόματός του μόνο τυχαία δεν είναι αλλά επί της ουσίας κρύβει το βαθύτερο νόημα και τον όλο υπαρξιακό προβληματισμό του βιβλίου. Ο δρόμος του τελικά θα τον οδηγήσει στον Zillah και τη συντροφιά των ομοίων του, κάτι όμως που θα τον αναγκάσει να αναρωτηθεί αν οι δεσμοί αίματος είναι αυτοί που καθορίζουν το ποιοι πραγματικά είμαστε. Στο πλάι του θα σταθούν δύο άνθρωποι, ο Steve και ο Φάντασμα (Ghost) οι οποίοι είναι στην κυριολεξία οι ‘Χαμένες Ψυχές’, το ροκ συγκρότημα που λατρεύει ο νεαρός βρυκόλακας και οι ζωές τους θα αλλάξουν μια για πάντα με τον ερχομό του Zillah στη μικρή τους πόλη.

Εμμονή στη σεξουαλική διαφορετικότητα

Τα βιβλία της Brite έχουν δεχτεί κριτική κυρίως λόγω του επαναλαμβανόμενου μοτίβου των ομοφυλόφιλων/αμφίφυλων πρωταγωνιστών τους. Θα ήμουν ψεύτης αν έλεγα πως κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Εν τούτοις, κατανοώ τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας κίνησης, ιδίως όταν αυτή έχει ξεκινήσει από τα προσωπικά βιώματα του συγγραφέα και μάλιστα στις αρχές της δεκαετίας του `90, όταν τα πράγματα ήταν λιγάκι διαφορετικά από ό,τι ισχύει σήμερα, τουλάχιστον στην Αμερική. Ενδεχομένως τα έργα της δεν είναι για όλα τα γούστα, καθώς χαρακτηρίζονται από έντονες και άκρως περιγραφικές σεξουαλικές σκηνές που πολλές φορές συνδέονται ή καταλήγουν σε βίαιες πράξεις/δολοφονίες. Και πάλι όμως, η προσωπική μου άποψη είναι πως το «Χαμένες Ψυχές» είναι ένα ιδιαίτερο διαμαντάκι της vampire literature το οποίο θα αποζημιώσει τον απαιτητικό, και ίσως ένα τσικ πιο ανοιχτόμυαλο από τον μέσο όρο, αναγνώστη που αρέσκεται σε σκοτεινές ιστορίες χωρίς ηθικά διδάγματα και αστραφτερούς ήρωες, αλλά που παρουσιάζουν μια διεισδυτική ματιά στην ερεβώδη ψυχοσύνθεση του τέρατος που κρύβουμε όλοι μέσα μας.

Αντί επιλόγου

Billy Martin

Για μένα, το συγκεκριμένο άρθρο ήταν μια ευκαιρία για να σας προτείνω ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία. Βέβαια, η συγκεκριμένη χρονική στιγμή μόνο τυχαία δεν ήταν, όπως ίσως θα γνωρίζετε από τις πολλές παρόμοιες αναρτήσεις. Αυτό που θέλω απλώς να τονίσω είναι πως όλοι είμαστε διαφορετικοί με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο. Δεν το παίζω ανοιχτόμυαλος, απλώς προσπαθώ να είμαι δεκτικός στις όποιες ιδιαιτερότητες των άλλων. Δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω με τη δήλωση του αδικοχαμένου ηθοποιού, Χρήστου Σιμαρδάνη, που είπε πως “δεν είμαι περήφανος που είμαι gay. Είναι σαν να λες ‘είμαι περήφανος που έχω αυτιά’. Δεν μπορείς να είσαι περήφανος που έχεις δύο αυτιά”. Να είσαι περήφανος για όσα όμορφα πράττεις ή όσα άσχημα εμποδίζεις να συμβούν. Να νιώθεις περήφανος επειδή ομορφαίνεις τη ζωή κάποιου ή βοηθάς κάποιον που σε έχει ανάγκη, επειδή πασχίζεις καθημερινά να γίνεις καλύτερος άνθρωπος κι όχι επειδή είσαι ο εαυτός σου. Το να είσαι ο εαυτός σου είναι κάτι που οφείλει να σε κάνει πρωτίστως ευτυχισμένο.

Cover image: Poppy Z. Brite portrait by Jack Picone.

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα., συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά