Η αποφράδα Παρασκευή και 13

by Ηλίας Τσιάρας

Καλώς ορίσατε σε ένα ακόμα ταξίδι στις σκοτεινές ίσως ακόμα κι αραχνιασμένες γωνιές της ιστορίας, γωνιές που έχουν ξεχαστεί από τους περισσότερους, παρόλο που επηρεάζουν ακόμα τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο ή ακόμα και την καθημερινότητά μας. Σήμερα, θα προσπαθήσουμε να ρίξουμε λίγο φως σε μια έκφραση που χρησιμοποιείται ευρύτατα σε όλον τον Δυτικό κόσμο (εκτός φυσικά από τη χώρα μας, γιατί μας αρέσει να ξεχωρίζουμε), και να μάθουμε από πού προήλθε η κατάρα που στοιχειώνει την ημερομηνία Παρασκευή και 13. Όχι, δε θα αναφερθούμε στον μανιακό μασκοφόρο Jason Voorhees, αλλά σε ενάρετους σταυροφόρους, μέλη του Τάγματος του Ναού του Σολομώντα, περισσότερο γνωστοί ως Ναΐτες Ιππότες.

Η ίδρυση του Τάγματος

Το Τάγμα του Ναού του Σολομώντα ιδρύθηκε λίγο μετά την πρώτη Σταυροφορία του 1096, η οποία διήρκησε τρία χρόνια κι έληξε το 1099 μετά την επιτυχή κατάκτηση της Ιερουσαλήμ από τους Χριστιανούς και τη μετέπειτα σύσταση του Βασιλείου της Ιερουσαλήμ. Σκοπός του ήταν η προστασία των προσκυνητών που ταξίδευαν κατά εκατοντάδες από την Ευρώπη για να αποτίσουν φόρο τιμής και λατρείας στα εδάφη που περπάτησε και έζησε ο Ιησούς Χριστός. Δυστυχώς για αυτούς τους αθώους πιστούς, η περιοχή γύρω από την Ιερουσαλήμ λυμαινόταν από πλήθος κακούργων και εγκληματιών, που φυσικά δεν είχαν καμιά απολύτως ηθική συστολή στο να κλέψουν και να σκοτώσουν τόσο εύκολους και πλούσιους στόχους.

Ιδρυτής του Τάγματος και πρώτος Μέγας Μάγιστρος ήταν ο Γάλλος ιππότης  Hughes de Payens ο οποίος το 1119 ζήτησε την άδεια από τον Βασιλιά της Ιερουσαλήμ Baldwin II και τον πατριάρχη της πόλης Warmund να δημιουργήσει ένα αμιγώς στρατιωτικό τάγμα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η μάστιγα των Σαρακηνών επιδρομέων. Ο de Payens μαζί με άλλους 8 ιππότες, ανάμεσά τους ο Φλαμανδός Godfrey de Saint-Omer και ο Γάλλος André de Montbard, εγκαταστάθηκαν τον επόμενο χρόνο σε μια πτέρυγα του παλατιού που τους παραχώρησε ο Βασιλιάς. Υποτίθεται πως το παλάτι ήταν χτισμένο πάνω στα ερείπια του Ναού του Σολομώντα, εξού και το όνομα του Τάγματος. Ως  σύμβολο των Ναϊτών επιλέχθηκε ένα άλογο που φέρει στην πλάτη του δύο ιππότες, ως ένδειξη της φτώχειας των ιπποτών-μελών, οι οποίοι προτού γίνουν δεκτοί στο Τάγμα, είχαν πάρει όρκο αγνότητας, ένδειας και υπακοής, όπως συνηθιζόταν στα μοναστικά τάγματα της εποχής. Το λες και ελαφρώς ειρωνικό, δεδομένου πως οι Ναΐτες Ιππότες ήταν οι πρώτοι τραπεζίτες, και μάλιστα διηπειρωτικοί.

BaldwinII: Ο Baldwin II δίνει την άδεια στον Hugues de Payens να ιδρύσει το Τάγμα του Ναού του Σολομώντα.

Άνοδος

Η ένδεια των Ναϊτών κράτησε λιγότερο από μια δεκαετία, χάρη στην ένθερμη υποστήριξη του Αγίου Bernard of Clairvaux, ανιψιού του ιδρυτικού μέλους André de Montbard και ηγούμενου με τεράστια επιρροή στους κόλπους της Εκκλησίας. Με την παθιασμένη ρητορική του κατόρθωσε να πείσει τους ευγενείς ολόκληρης της Ευρώπης όχι μόνο να χρηματοδοτούν το Τάγμα, αλλά και να ενισχύουν τις τάξεις του, στέλνοντας τους γιους του να γίνουν μέλη του. Μια σειρά από ευνοϊκές παπικές βούλες απάλλαξαν τους Ναΐτες από το βάρος των φόρων, τους παραχωρούσε το δικαίωμα να συλλέγουν οι ίδιοι χαράτσι από τις εκτάσεις τους και, το κυριότερο όλων, να είναι υπόλογοι μόνο στον ίδιο τον Πάπα, ο οποίος βρισκόταν κάτι περισσότερο από 2000 χιλιόμετρα μακριά! Έχοντας πλέον εξασφαλισμένους πόρους και ανθρώπινο δυναμικό –όχι μόνο ιππότες, που υπολογίζεται πως ήταν μόνο το 10% του Τάγματος, αλλά και τεχνίτες, μάγειρες, αγρότες και άλλους άντρες ταπεινής καταγωγής– οι Ναΐτες ήταν πλέον μια υπολογίσιμη δύναμη.

Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, ήταν αυτοί που πρώτοι δημιούργησαν και εφάρμοσαν ένα πρώιμο τραπεζικό σύστημα. Όταν κάποιος πιστός ήθελε να ταξιδέψει μέχρι την Ιερουσαλήμ, δε χρειαζόταν να ταξιδεύει μαζί με όλη του την περιουσία. Το μόνο που είχε να κάνει ήταν να πάει στο πλησιέστερο φυλάκιο των Ναϊτών, υπήρχαν σε όλες τις μεγάλες πόλεις της εποχής, και να παραδώσει όσα χρήματα και λοιπά πολύτιμα αντικείμενα είχε. Ο αρμόδιος υπάλληλος του έδινε μια απόδειξη που ανέγραφε το ακριβές ποσό της ‘κατάθεσης’ ώστε ο προσκυνητής, όταν θα έφτανε με το καλό στους Αγίους Τόπους, θα μπορούσε να παραλάβει χρήματα ίσης αξίας με ό,τι είχε αφήσει στα χέρια του Τάγματος, αποφεύγοντας έτσι με πολύ απλό τρόπο τους κλέφτες κατά τη διάρκεια του πολυήμερου ταξιδιού του. Δεν μπορείτε να πείτε, ήταν μπροστά οι άτιμοι οι Ναΐτες. Με την πρακτική αυτή αλλά και με τις πλουσιοπάροχες δωρεές των ευσεβών Χριστιανών, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα βρέθηκαν να έχουν στην κατοχή τους και να διαχειρίζονται φάρμες και οινοποιεία, αλλά και να ασχολούνται με επικερδείς εξαγωγές εξωτικών υλικών. Είχαν δε, δικό τους ιδιόκτητο στόλο, αλλά και ολόκληρο το νησί της Κύπρου (για κάτι λιγότερο από έναν χρόνο).

Montgisard1177: Ο Saladin υπέστη μια εξευτελιστική ήττα από τις δυνάμεις του 16χρονου λεπρού βασιλιά της Ιερουσαλήμ Baldwin IV.

Η Πτώση

Όπως μπορείτε να φανταστείτε, δεν είναι εύκολο να έχεις συγκεντρώσει τέτοια πολιτική, στρατιωτική και αγοραστική δύναμη και να είσαι αρεστός στους Χριστιανούς βασιλείς, άσχετα αν η συνδρομή του Τάγματος στις μάχες με τους άπιστους δαίμονες του Ισλάμ ήταν αναμφίβολα καθοριστική, ιδίως μέχρι και τις αρχές του 12ου αιώνα. Η αρχή του τέλους ήταν ο διαβόητος Saladin, ο οποίος, αφού ένωσε πολλές φυλές κάτω από το πολεμικό του λάβαρο, κατέλαβε την Ιερουσαλήμ το 1187. Αυτός όμως που έδωσε το τελειωτικό χτύπημα δεν ήταν κάποιος αλλόθρησκος, αλλά ένας από τους πιο ισχυρούς μονάρχες της Ευρώπης, ο βασιλιάς της Γαλλίας, Φίλιππος ο Δ΄. Έχοντας στις πλάτες του ένα τεράστιο χρέος στο Τάγμα εξαιτίας του πολέμου με τους Άγγλους, αποφάσισε να ξεφορτωθεί μια και καλή τους, πρακτικά άχρηστους πλέον, Ναΐτες (κανείς δε νοιαζόταν πια για τους Αγίους Τόπους και τον Ιερό τους Πόλεμο) και να διαγράψει μονομερώς τα χρωστούμενα. Έστειλε τους πράκτορές του να διασπείρουν κακόβουλες και ανεδαφικές φήμες σχετικά με μέλη του Τάγματος, εκμεταλλεύτηκε τις διασυνδέσεις του με την Εκκλησία και αξιοποιώντας με τον καλύτερο τρόπο τις ψευδείς κατηγορίες του έκπτωτου πρώην Ναΐτη Nosso de Florentin, κατέληξε ο ‘νονός’ της αποφράδας Παρασκευής και 13.

Hattin1187: Ο Saladin κατατροπώνει τον στρατό των Ναϊτών, κατακτώντας επί της ουσίας τους Αγίους Τόπους.

Την αυγή της συγκεκριμένης μέρας του 1307, ο Φίλιππος διατάζει τη σύλληψη όλων των Ναϊτών που βρίσκονταν σε γαλλικό έδαφος. Οι κατηγορίες που τους βάραιναν ήταν τόσο αποτρόπαιες που ξεσήκωσαν θύελλα αντιδράσεων από τον λαό, ο οποίος στράφηκε αμέσως εναντίον τους. Ομοφυλοφιλία, ασέβεια προς τον Σταυρό, ανόσιες συνευρέσεις με παρθένες, μυητικές τελετές εν μέσω σεξουαλικών οργίων ακόμα και μαγείρεμα(!) νηπίων αλλά και λατρεία του δαίμονα Baphomet είναι κάποια από τα εγκλήματα για τα οποία τους κατηγορούσαν. Ανάμεσα στους συλληφθέντες ήταν και ο τελευταίος Μέγας Μάγιστρος του Τάγματος, Jacques de Molay, ο οποίος κάηκε ζωντανός μαζί με πολλούς άλλους αδελφούς του. Μετά από απαίτηση του Φίλιππου, ο Πάπας Κλήμης ο Ε΄ εξέδωσε ένα διάταγμα το οποίο διέταζε τους Ευρωπαίους ηγεμόνες να συλλάβουν όλους του Ναΐτες και να κατασχέσουν την περιουσία τους. Όσα μέλη γλίτωσαν την εκτέλεση, προσχώρησαν στις τάξεις άλλων παρόμοιων ταγμάτων. Το Τάγμα του Ναού του Σολομώντα αποτελούσε πια παρελθόν και, ίσως το χειρότερο όλων, μια μαύρη, βλάσφημη σελίδα στο βιβλίο των ενάρετων ιπποτικών οργανώσεων.                

Templars on Stake: Οι Ναΐτες καίγονται στην πυρά ως αιρετικοί.

Και η Τρίτη και 13;

Στη χώρα μας, σε αντίθεση με τον υπόλοιπο Δυτικό κόσμο, ως άτυχη μέρα δε θεωρείται η Παρασκευή και 13 αλλά η Τρίτη. Κι αυτό γιατί Τρίτη ήταν όταν ‘η πόλις εάλω’ (στις 29 Μαΐου 1453 βέβαια, αλλά εντάξει, λεπτομέρειες), ενώ 13 είναι το άθροισμα των αριθμών 1+4+5+3. Γενικά, το 13 θεωρείται γρουσούζικος αριθμός από αρχαιοτάτων χρόνων, καθώς ‘σπάει’ την ιερή αρμονία του 12 (12 θεοί του Ολύμπου, 12 μήνες, 12 απόστολοι, 12 φυλές του Ισραήλ κτλ).

ΥΓ. Εάν επιθυμείτε την κατάλληλη μουσική υπόκρουση για την ανάγνωση του συγκεκριμένου άρθρου, σας προτείνω ανεπιφύλακτα το Knights of the Cross των Γερμανών Grave Digger. Είμαι σίγουρος πως συμφωνεί και ο ειδήμων Μάριος Δημητριάδης.

Βιβλιογραφία

Addison, C. G. (2013). The Knights Templars (3rd editon). London: Longman, Brown, Green and Longmans.
Hodge, S. J. (2013). Secrets of the Knights Templars. London: Quercus Editions Ltd.
Steckler, M . Brotherhood of Vice: Sodomy, Islam, and the Knights Templar  Perspectives: A Journal of Historical Inquiry, Vol.34 (2007-8): 13-28.
Riley-Smith, J. (Ed.). (1999). The Oxford History of the Crusades. New York: Oxford University Press.
cnn.gr
wikipedia.org
iefimerida.gr
protothema.gr

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα., συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά