Η Μυστική Ιστορία των Καθρεφτών (Μέρος 1ο)

by Αγγελική Ράδου

Την θρυλική εποχή του Κίτρινου Αυτοκράτορα, ο κόσμος των καθρεφτών και ο κόσμος των ανθρώπων δεν ήταν όπως σήμερα, ξεκομμένοι ο ένας απ’ τον άλλον. Άλλωστε, ήταν και πολύ διαφορετικοί. Δεν είχαν ούτε ίδια όντα, ούτε ίδια χρώματα, ούτε ίδια σχήματα. Οι δύο επικράτειες όμως, η κατοπτρική και η ανθρώπινη, ζούσαν αρμονικά. Οι άνθρωποι μπορούσαν να μπαινοβγαίνουν από τους καθρέφτες. Μια νύχτα οι καθρεφτάνθρωποι  εισέβαλαν στη γη. Είχαν μεγάλη δύναμη, αλλά στο τέλος ενός αιματηρού πολέμου, θριάμβευσε ο Κίτρινος Αυτοκράτορας και η μαγική του τέχνη: απέκρουσε τους εισβολείς, τους φυλάκισε μέσα στους καθρέφτες και τους επέβαλε το άχθος να επαναλαμβάνουν, ως εν ονείρω, τις κινήσεις των ανθρώπων. Τους απογύμνωσε από τη δύναμη τους, τους πήρε τις μορφές και τους περιόρισε σε δουλικούς αντικατοπτρισμούς. Θα έρθει όμως μια μέρα που όλα τα μαγικά ξόρκια θα λυθούν. Το πρώτο που θα εγερθεί θα είναι το Ψάρι. Θα δούμε βαθιά μες στον καθρέφτη μια πολύ αμυδρή γραμμή που το χρώμα της δεν θα μοιάζει με κανένα από τα χρώματα που ξέρουμε. Σε λίγο θα αρχίσουν να διαφέρουν από μας και σιγά σιγά θα πάψουν να μας μιμούνται. Θα ορμήσουν μέσα από τα γυάλινα ή μεταλλικά φράγματα τους, κι αυτή τη φορά δεν θα νικηθούν.

Το Βιβλίο των Φανταστικών Όντων-Χ.Λ. Μπόρχες

Πριν από εκατό περίπου χρόνια ζούσε μια γυναίκα που την έλεγαν Μαίρη. Η μοίρα τής έφερε μια άτυχη μέρα και μαζί με αυτή, ένα τραγικό δυστύχημα. Το πρόσωπο της παραμορφώθηκε και της προκάλεσε αιμορραγία μέχρι θανάτου. Το πνεύμα της όμως δεν μπορούσε να ησυχάσει. Η Ματωμένη πια Μαίρη τριγυρίζει από τότε στον κόσμο στοιχειώνοντας τους καθρέφτες. Αρκεί να σταθείς μπροστά σε έναν τα μεσάνυχτα και να πεις το όνομα της τρεις φορές. Τότε θα δεις το φριχτό της πρόσωπο να εμφανίζεται. Μην τρομάξεις! Απλώς άναψε το φως και τρέξε γρήγορα μακριά από τον καθρέφτη. Έτσι δεν θα καταφέρει να καταστρέψει και το δικό σου πρόσωπο.

Οι καθρέφτες μού προκαλούν νευρικότητα. Αποφεύγω ακόμα ενστικτωδώς να καλλωπιστώ σε ένα μισοφωτισμένο χώρο και παραμένω ξάγρυπνη αν χρειαστεί να διανυκτερεύσω σε δωμάτιο που έχει καθρέφτη. Αυτή η εντύπωση βάθυνε, όταν άκουσα για πρώτη φορά την παραπάνω ιστορία. Ξέθαψε από τη μνήμη ένα καλοκαιρινό παιχνίδι «θάρρους», που έπαιζα μικρή με άλλα παιδιά της ηλικίας μου. Μετά από την παραδοσιακή επίσκεψη στο νεκροταφείο του χωριού και τις ιστορίες φαντασμάτων, η ώρα ήταν πια κατάλληλη για το πείραμα του καθρέφτη. Oι πιο τολμηροί -δηλαδή όλοι– στριμωχνόμασταν στο μυστικό μας καταφύγιο, ανάβαμε δύο κεριά, παίρναμε το κατάλληλο ύφος και αρχίζαμε την «τελετή». Οι κανόνες πρόσταζαν την εκφώνηση του ονόματος του διαβόλου τρεις φορές μπροστά στον καθρέφτη. Η απόπειρα επικοινωνίας με το υπερπέραν όμως, τελείωνε μέσα σε ουρλιαχτά πολύ νωρίτερα από την τριπλή προσταγή και την εμφάνιση του τέρατος στη γυάλινη επιφάνεια. Ως παιδί, δεν τόλμησα βέβαια ποτέ να μάθω αν το κακό ζει μέσα στο ναό της ανθρώπινης ματαιοδοξίας. Ως ενήλικη όμως, τρέφω τους παιδικούς μου φόβους και αναρωτιέμαι τι είναι αυτό που κάνει τους ανθρώπους να αποδίδουν στους καθρέφτες τόσες μυστικές αλλά και τρομακτικές ιδιότητες.

Οι πρώτοι καθρέφτες

Αυτό που εμείς γνωρίζουμε σήμερα ως καθρέφτη δεν έχει καμία σχέση με τα πρώτα αντικείμενα που είχαν την ιδιότητα να αντανακλούν τον υλικό κόσμο. Καθρέφτες στην Ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα και το Μεσαίωνα ήταν οι ελαφρώς κυρτοί δίσκοι από ασήμι, κασσίτερο ή μπρούντζο που αντανακλούσαν το φως, πάνω στις εξαιρετικά στιλβωμένες επιφάνειες τους. Οι Μεξικανοί, έφτιαχναν καθρέφτες από οψιδιανό το 4000 π.Χ, υλικό που αντικατέστησαν στην συνέχεια από μπρούντζο, ασήμι και χρυσό. Οι Ινδοί και οι Κινέζοι κατασκεύαζαν ακόμα και κοίλους καθρέφτες από διάφορα μέταλλα ενώ οι Κέλτες που τους θεωρούσαν πανίσχυρα μαγικά αντικείμενα τους διακοσμούσαν με σχέδια πουλιών.

Η ενίσχυση της επιφάνειας ενός γυαλιού με ένα λεπτό στρώμα μετάλλου (συνήθως ένα κράμα από κασσίτερο και υδράργυρο)που έχει την ιδιότητα της αντανάκλασης άρχισε να γίνεται μαζικά κατά το τέλος του 16ου αιώνα στη Βενετία. Η μέθοδος ωστόσο εκσυγχρονίστηκε τo 1835 με την ανακάλυψη του Justus von Liebig (επικάλυψη της επιφάνειας του γυαλιού με μεταλλικό ασήμι). Τα καθρεφτάκια χειρός απέκτησαν μεγαλύτερους απογόνους μόλις το 1ο αιώνα μ.Χ, δίνοντας στην ανθρωπότητα ακόμα μια αιτία πνευματικής έκπτωσης.

Η τρομακτική όψη του καθρέφτη

Θα πρέπει να θυμάσαι πως μετά από ένα θάνατο, όλοι οι καθρέφτες στο σπίτι πρέπει να καλυφθούν με ένα μαύρο ύφασμα. Αν δεν επιθυμείς να ακολουθήσεις τον εκλιπόντα, θα ήταν σοφό να αποφύγεις το κοίταγμα στον καθρέφτη. Αν όμως κατά τύχη ονειρευτείς πως κοιτάζεις το είδωλο σου μέσα σε έναν καθρέφτη, τότε φρόντισε να έχεις αρκετά νομίσματα για το ταξίδι με τη βάρκα του γέρο-Χάροντα.

Οι πιο γνωστές δεισιδαιμονίες που συνοδεύουν τους καθρέφτες στηρίζονται σε μια πολύ διαδεδομένη άποψη. Το είδωλο μας στο καθρέφτη είναι η ίδια η ψυχή μας, που εφόσον απεικονίζεται έστω και στιγμιαία, κινδυνεύει από την επιρροή κακών πνευμάτων. Γι’αυτό οι Ζουλού δεν θα κοιτάξουν ποτέ μέσα σε μια λίμνη. Πιστεύουν ότι κάτω από τα νερά της υπάρχει ένα κτήνος που μπορεί να τους σκοτώσει, αρπάζοντας τις αντανακλάσεις τους. Είναι πιθανό να συνέβη κάτι παρόμοιο στη περίπτωση του όμορφου νέου Νάρκισσου που πνίγηκε σε μια λίμνη ενώ χάζευε το κάλος του στην ατάραχη επιφάνεια της. Αν και για τους ιθαγενείς η αιτία του κακού, μπορεί να αποδοθεί τυφλά και απόλυτα σε υπερφυσικά πλάσματα, τέτοιου είδους μύθοι ουσιαστικά μας διδάσκουν ότι κάτω από τη δική μας επιφάνεια, την εικόνα μας, κρύβονται μυστηριώδεις αρνητικές δυνάμεις που μπορούν να μας τραβήξουν στην άβυσσο, αν εμείς παραπλανηθούμε από τη ματαιοδοξία μας. Ένας νους που βρίσκεται θαμμένος στο βάθος της όψης, είναι σίγουρο πως κάποια στιγμή θα αναζητήσει την αλήθεια, όσο βαριά και αν έχει αποκοιμηθεί.

Υπάρχουν άλλωστε και άλλες προλήψεις που οδηγούν προς αυτή την σκέψη. Η ρωσική λαογραφία χαρακτηρίζει τους καθρέφτες ως «εφευρέσεις του διαβόλου» που κλέβουν τις ψυχές από τα σώματα. Έτσι, οι Ρώσοι θα αποφύγουν την παραμονή ενός αρρώστου σε δωμάτιο με καθρέφτη. Η ψυχή του θεωρείται ευαίσθητη σε αυτή την κατάσταση και μπορεί να φτερουγίσει γρήγορα έξω από το υλικό της περίβλημα, από τη στιγμή που προβάλλεται πάνω του. Ο Άγιος Αυγουστίνος, αποδίδει τις μαγικές ιδιότητες των καθρεφτών στις μάγισσες της Θεσσαλίας που έγραφαν πάνω τους διάφορους χρησμούς με ανθρώπινο αίμα. Γενικά η διαβολική επιρροή, μπορεί να θρυμματίσει έναν καθρέφτη ή να δηλητηριάσει την επιφάνεια του, πεποίθηση που πιθανότατα αιτιολογεί την απουσία αντανάκλασης των βρικολάκων και των μαγισσών αλλά και όλων των κακών πνευμάτων.

Κατά ένα παράδοξο τρόπο όμως, αν οι καθρέφτες χρησιμοποιηθούν σωστά μπορούν να μας προφυλάξουν από το κακό. Αυτό που εμείς μπορούμε να κάνουμε, είναι να αποφύγουμε την τοποθέτηση κεριών μπροστά τους, αφού η φωτιά είναι το στοιχείο των πνευμάτων και έλκει το αόρατο.
Δεν θα πρέπει να παίρνουμε στα αστεία το κρέμασμα τους, γιατί αν ένας καθρέφτης πέσει μόνος του και σπάσει είναι οιωνός καταστροφής και θανάτου για το σπίτι και φυσικά, αιτία επτάχρονης γρουσουζιάς. Οι Ευρωπαίες του 17ου αιώνα πρέπει να είχαν ακούσει κάτι για όλα αυτά, εφόσον είχαν κάνει μόδα την τοποθέτηση μικρών καθρεφτών στα καπέλα τους. Πίστευαν ότι το μέγεθος και η ποσότητα τους αντανακλά το κακό μάτι. Τα μικρά κορίτσια βέβαια, αρκούνταν στην ενατένιση της αντανάκλασης του γεμάτου φεγγαριού μέσα στον καθρέφτη και έτσι μάθαιναν την ημέρα που θα παντρευτούν. Οι πιο υπομονετικές περίμεναν το Halloween για να εφαρμόσουν την τελετή και ανταμείβονταν για την υπομονή τους, με την αποκάλυψη του προσώπου του μελλοντικού τους συζύγου μέσα στον καθρέφτη…

προτεινουμε επίσης

2 Σχόλια

Αγγελική Ράδου 8 Μαρτίου 2017 - 1:17 ΜΜ

Ευχαριστώ πολύ Κατερίνα!

Reply
Κατερίνα 7 Μαρτίου 2017 - 8:26 ΜΜ

Ωραίο άρθρο! Ανυπομονώ για τη συνέχεια!

Reply

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα., συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά