Κριτική: «Νεκρονομικόν – Το χειρόγραφο των νεκρών» του Αντώνη Αντωνιάδη

by Ιλέην Ρήγα

ISBN13: 9789604365357
Εκδότης: ΟΞΥ
Χρονολογία Έκδοσης: Απρίλιος 2018
Αριθμός σελίδων: 432

Οπισθόφυλλο

Μεσαίωνας. Στο πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης καταφτάνει ένας παράξενος μοναχός που ζητάει ακρόαση από τον πατριάρχη Θεοφύλακτο Λεκαπηνό. Πρέπει να αφηγηθεί μια απίθανη, αλλά αληθινή, ιστορία και να φανερώσει όλα εκείνα τα στοιχεία για τις κακόβουλες δυνάμεις που θέλουν να καταστρέψουν τον κόσμο. Ο πατριάρχης μαζί με άλλους επισκόπους δέχονται να ακούσουν τον μοναχό και…
Όταν ο αμερικανός συγγραφέας Χάουαρντ Φίλιπς Λάβκραφτ εμπνεύστηκε και έγραψε για το «Νεκρονομικόν», το καταραμένο και απαγορευμένο βιβλίο «μαγείας», θεώρησε ότι μ’ αυτό θα άνοιγε τις πύλες για άλλους κόσμους και διαστάσεις μέσα στις λογοτεχνικές του ιστορίες. Εκείνο που δεν περίμενε ήταν ότι θα άνοιγε τις πύλες του χρόνου και της φαντασίας, με αποτέλεσμα χιλιάδες άλλοι συγγραφείς, ζωγράφοι, γλύπτες, ποιητές, μουσικοί και σκηνοθέτες σ’ όλον τον κόσμο επηρεασμένοι από το δημιούργημά του να συνεχίσουν την ανάπτυξη των ονείρων-εφιαλτών του.
Ποια είναι όμως η ιστορία του «Νεκρονομικού»; Σύμφωνα με τον Χ. Φ. Λάβκραφτ ο συγγραφέας του διαβολικότερου βιβλίου που υπήρξε ποτέ είναι ο Άραβας Αμπντούλ Αλχαζρέντ και ο αρχικός τίτλος του βιβλίου είναι «Αλ Αζίφ». «Νεκρονομικόν» το ονόμασε ο Έλληνας που το μετέφρασε από τα αραβικά στα ελληνικά, ο Θεόδωρος Φιλήτας. Στο βιβλίο που κρατάτε θα διαβάσετε τα γεγονότα και τις περιπέτειες της ζωής του Θεόδωρου Φιλήτα, πριν και μετά την ανακάλυψη του καταραμένου βιβλίου που έμεινε γνωστό στην Ιστορία με το όνομα που του έδωσε.
Το βιβλίο «Νεκρονομικόν, Το Χειρόγραφο των Νεκρών», πρωτοκυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 2015 από τις εκδόσεις Hippocampus Press.

Κριτική

Η ελληνική έκδοση του «Νεκρονομικόν» (εκδόσεις Οξύ) του Αντώνη Αντωνιάδη, καθώς το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε πρώτα στα αγγλικά το 2015 από τον εκδοτικό οίκο «Hippocampus Press», κερδίζει τις εντυπώσεις με το μίνιμαλ εξώφυλλό της, την αυστηρή γραμματοσειρά και τον χορταστικό της όγκο. Αυτά σαν πρώτη επαφή με το βιβλίο, γιατί όταν ξεκινάς να το διαβάζεις και το «Νεκρονομικόν» ξεγυμνώνεται, γίνεσαι μάρτυρας μιας ιστορίας που σε ακολουθεί καιρό αφότου το τοποθετήσεις στο ράφι με τα «διαβασμένα».

 «Άπαντες οι μυημένοι γνωρίζουν ότι αληθινοί μάγοι, οι κλειδοκράτορες του αόρατου κόσμου, είναι μόνο όσοι γεννήθηκαν νεκροί. Μονάχα εκείνοι που γεννήθηκαν νεκροί, αλλά τελικά κατάφεραν να ζήσουν, κατέχουν τη δύναμη να επικοινωνούν με τα πλάσματα που ζουν στο υπερπέραν…»

Στοιχεία της πλοκής δεν πρόκειται να αποκαλύψω, η περίληψη του οπισθοφύλλου αρκεί. Πατώντας πάνω στην μυθολογία που εμπνεύστηκε και έγραψε ο H. P. Lovecraft, ο Αντωνιάδης βάζει στο επίκεντρο της δικής του μυθοπλασίας το θρυλικό «Νεκρονομικόν», τη Βίβλο της μυθολογίας Κθούλου. Το μεγάλο χαρτί της πλοκής του βιβλίου είναι η τοποθέτηση της δράσης στο Βυζάντιο. Η μεσαιωνική εποχή, μια εποχή που χαρακτηρίζεται από τον σκοταδισμό και τις δεισιδαιμονίες, δένει άψογα με την επιβλητική ατμόσφαιρα τρόμου που προκαλεί η λαβκραφτιανή αφήγηση του Αντωνιάδη, ενώ δυνατό όπλο είναι η σωστή και μελετημένη χρήση λεξιλογίου που αντιστοιχεί στην ατμόσφαιρα και τα αντικείμενα της εποχής.

Είναι το βιβλίο που τα έχει όλα σε σωστή δοσολογία: μυστήριο, φαντασία, τρόμο, έρωτα και έρευνα. Θα σταθώ για λίγο στο τελευταίο. Δεν είναι λίγες οι φορές που διαβάζοντας ένα βιβλίο έχουμε την αίσθηση πως ο συγγραφέας έχει περισσότερο σκοπό να κάνει επίδειξη γνώσεων, παρά να τις ενσωματώσει στην αφήγησή του. Εδώ, ο Αντωνιάδης δίνει μαθήματα στο πώς πρέπει να μπολιάζονται, διακριτικά αλλά περίτεχνα, τα ευρήματα των όποιων ερευνών και οι ιδιαίτερες γνώσεις στον αφηγηματικό λόγο.

Μιλώντας για τον αφηγηματικό λόγο, θα ήθελα να σχολιάσω, επίσης, τη διακριτική χρήση παρομοιώσεων και λοιπών «βαριών» καλλωπιστικών στοιχείων. Όταν έχεις μια καλοδομημένη ιστορία, ξέρεις πως η παράλογη χρήση τέτοιων στοιχείων στα λάθος σημεία επιβραδύνει το σασπένς, σπάει την ατμόσφαιρα, πετάει άτσαλα τον αναγνώστη έξω από τον κόσμο σου και χάνεις μεγάλο κομμάτι από όσα πασχίζεις να μεταδόσεις. Εδώ είναι όλα στρατηγικά τοποθετημένα ώστε να χτίσουν την ατμόσφαιρα, να περιγράψουν τον κόσμο, να μεταφέρουν εικόνες και μυρωδιές και συναισθήματα και όταν η πλοκή το απαιτεί υποχωρούν στο παρασκήνιο, παραχωρώντας τους βασικούς ρόλους στη δράση, την ένταση και τους χαρακτήρες. Εμφανίζονται πάλι μόνο όταν χρειάζεται να παρθεί μια αναγνωστική ανάσα, σαν μια παράσταση που όλοι ξέρουν πολλοί καλά τους ρόλους και τους χρόνους τους.

Δεν χρειάζεται να είσαι γνώστης της μυθολογίας Κθούλου ή λάτρης του Λάβκραφτ για να σε κερδίσει αυτό το μυθιστόρημα. Πιάνοντας την ιστορία του «Νεκρονομικού» από την αρχή, ο συγγραφέας όχι απλά μυεί όσους έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με το λαβκραφτιανικό σύμπαν, αλλά παρέχει και μια εντελώς νέα οπτική σε όσους έχουν ήδη καταβροχθίσει ό,τι κυκλοφορεί εκεί έξω που έχει τις ευλογίες – ή καλύτερα, κατάρες – των Μεγάλων Παλαιών. Βρήκε το κενό που υπήρχε στις μεταγενέστερες μυθοπλασίες εμπνευσμένες από το έργο του Λάβκραφτ και το γέμισε παρουσιάζοντας μια ιστορία που σέβεται τη μυθολογία στην οποία πατά, δίνοντας όμως συγχρόνως και το δικό του προσωπικό στίγμα στην ανάπλασή της. Εν ολίγοις, ο Αντωνιάδης δεν μιμείται τον Λάβκραφτ, παγίδα στην οποία πέφτουν συχνά νεώτεροι συγγραφείς, αλλά τον επαναφηγείται με τη δική του χαρακτηριστική, καυστική θα έλεγα, γραφή.

Θα ακουστεί κλισέ, αλλά δεν βρίσκω κάτι πιο ειλικρινές για επίλογο: ένα από τα ωραιότερα βιβλία που είχα την τύχη να διαβάσω και να γράψω γι’ αυτά.

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα., συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά