Μουσικό αφιέρωμα: ερμηνεύοντας το “Endlessness” των Nightwish

by Έλενα Στεργιοπούλου

Endlessness. Απεραντοσύνη. Με το τελευταίο τους άλμπουμ, Human. :II: Nature., οι Nightwish και ο Tuomas Holopainen αποδεικνύουν για μια ακόμα φορά το μεράκι τους. Αποδεικνύουν την απεραντοσύνη της μουσικής τους, το βάθος πίσω από τους στίχους τους και όχι μόνο. ‘Endlessness’: Το τραγούδι που κλείνει τον πρώτο δίσκο του νέου άλμπουμ των Nightwish, σε μια καταπληκτική ερμηνεία του Marco Hietala και της Floor Jansen.

Εξαίσιο από την αρχή μέχρι το τέλος, από όποια άποψη κι αν το δει κανείς. Από τα γυρίσματα της φωνής και το πάντρεμα των μουσικών οργάνων έως την αριστοτεχνική αλλαγή του ρυθμού. Από την ανατριχίλα που φέρνουν οι στίχοι έως τις ζωντανές εικόνες που δημιουργούν και το νόημά τους. Αυτό το νόημα θα αποπειραθώ να αναλύσω και να ερμηνεύσω, με βάση τα προσωπικά μου βιώματα σχετικά με τη δισκογραφία των Nightwish και τις επιρροές τους.

Το εξώφυλλο του πιο πρόσφατου album του συγκροτήματος

Η ερμηνεία των στίχων του “Endlessness”

Υπάρχουν διάφορες ερμηνείες σχετικά με το νόημα των στίχων, ότι αναφέρεται για παράδειγμα στον χρόνο ή στον θάνατο. Σίγουρα, η αναφορά “I am the one you call the thief” παραπέμπει στον χρόνο. Είναι αυτός που κλέβει τις στιγμές μας, τα χρόνια μας, τους αγαπημένους μας ανθρώπους. Ωστόσο, δεν αναφέρεται μονάχα στον χρόνο, γιατί ο τραγουδιστής κατονομάζει και άλλες υποστάσεις του.

Για παράδειγμα, μέσα από τον στίχο “Universe, blank verse, crowded hearse” βλέπουμε πολλαπλές αναφορές. Στο σύμπαν, στον θάνατο με τη μορφή της νεκροφόρας, αλλά και στο “blank verse”, το οποίο είναι είδος ποιητικής φόρμας. Ένα από τα πιο διάσημα ποιήματα που έχουν γραφτεί σε αυτή τη φόρμα είναι το “To be or not to be” από τον Άμλετ του William Shakespeare. Αυτό θεωρώ πως δεν είναι καθόλου τυχαίο.

Αναφέρεται επίσης ότι “I am the grass, the maggots and the dust”. Αυτοί οι στίχοι θεωρώ πως έχουν διπλή σημασία. Αφ’ ενός παραπέμπουν στον θάνατο και τη σήψη. Αφ’ ετέρου καθιστούν τον τραγουδιστή-αφηγητή ένα με τη χλωρίδα “grass”, την πανίδα “maggots” αλλά και την άψυχη ύλη “dust”, δίνοντάς του την αντίστοιχη υπόσταση. Το τελευταίο σκέλος “dust” θα μπορούσε επίσης να αναφέρεται και στον ίδιο τον άνθρωπο, όπως αναφέρεται παρακάτω.

Όλοι εμείς δεν είμαστε παρά πολύτιμη σκόνη (“Dust with a meaning / Precious and rare”). Κυλάμε μέσα στο σύμπαν, όπως οι σταγόνες ενός ποταμού ρέουν έως ότου καταλήξουν μέσα στη θάλασσα. Η ίδια η θάλασσα, που συμβολίζει τη ζωή, αναφέρεται και στο ίδιο το τραγούδι μέσω του στίχου “Walk with me to your sea”. Ο στίχος αυτός μάλιστα δεν αναφέρεται μονάχα μια φορά, αλλά επαναλαμβάνεται.

Η υπόσταση του τραγουδιστή αποκαλύπτεται περαιτέρω με τον στίχο “I am the several endings”. Αυτός αφορά όλες τις πιθανές εκβάσεις στη ζωή ενός ανθρώπου, στην πορεία της γης, αλλά και στο σύμπαν ολόκληρο. Είναι οι πιθανότητες του μέλλοντος, που για τη φύση του τραγουδιστή δεν είναι μέλλον αλλά παρόν (“I am”). Και είναι όλες οι πιθανότητες ταυτόχρονα παρούσες.

Ο στίχος “I am a haven by an unseen stream” μπορεί να ερμηνευτεί ως εξής: ότι ο τραγουδιστής είναι το απάγκιο, το λιμάνι στο οποίο προσαράζουμε κάποια στιγμή στη διάρκεια του ταξιδιού μας σε αυτό το αόρατο ρεύμα, σε αυτή την αόρατη ενέργεια. Το απάγκιο αυτό πιστεύω ότι αναφέρεται στην ίδια τη Γη, που είναι ο τωρινός μας σταθμός.

Με βάση όλα τα παραπάνω, θεωρώ ότι ο τραγούδι αναφέρεται στην ενέργεια (“unseen stream” / “silent flow”). Η ενέργεια αυτή συνθέτει το σύμπαν, με όλα όσα αυτό περιλαμβάνει και όλες τις διαστάσεις που το αποτελούν. Ανάμεσα σε αυτές είναι φυσικά και ο ίδιος ο χρόνος. Αυτά που εμείς αποκαλούμε ζωή και θάνατο, στην πραγματικότητα δεν είναι παρά στάδια της ενέργειας αυτής που ρέει. Ρέει και συνεχίζει να ρέει στην απεραντοσύνη του σύμπαντος, στην απεραντοσύνη της ύπαρξης που υπάρχει ακόμα και στην ανυπαρξία. Ανυπαρξία όπως την ορίζει ο άνθρωπος φυσικά.

Από τη συναυλία των Nightwish στην Πράγα στις 7 Δεκεμβρίου 2015 (προσωπικό αρχείο)

Η ανθρωπιστική και κριτική υπόσταση των στίχων

Το ίδιο το τραγούδι αναφέρεται στη γέννηση και στον θάνατο του ανθρώπου, με όλα τα ενδιάμεσα στάδια να είναι μια απεραντοσύνη δυνατοτήτων (“Endlessness”). Οι στίχοι “Enter now / Come / Here is life” αναφέρονται στη γέννηση. Αντίστοιχα, οι στίχοι “Soon, beyond the fields you’ve come to know / You will join the silent flow / Follow me, I am the spark / At the end of everything” υποδηλώνουν τον θάνατο. Κλείνοντας, το κομμάτι σού δίνει την ελπίδα, την πεποίθηση, ότι αυτό που βιώνεις δεν είναι το τέλος. Ότι το σκοτάδι δεν είναι το τέλος, αλλά η γέννηση των πάντων (“Follow me into the dark / To the birth of everything”).

Το κομμάτι αυτό μας προτρέπει να αδράξουμε κάθε στιγμή μας επάνω στη γη, να την αξιοποιούμε (“Decades, make them matter”). Αναφέρεται επίσης στη σύνδεσή μας με αυτόν τον κάποιο, τον ένα, τον μοναδικό, που θέλουμε να μοιραστούμε μαζί του το χρόνο μας. Κάποιος που μας περιμένει κάπου στο μέλλον, όπως αναφέρεται στους στίχους “Someone in the tomorrow / Is waiting for me / Someone to share the thief with”. Αυτός ο κάποιος θα μπορούσε ίσως να ερμηνευθεί και ως ο ίδιος μας ο εαυτός ή κάποιο πρόσωπο σημαντικό σε εμάς.

“Tip the reaper to ensure / The blade is sharp / As soon we’ll go”. Αυτοί είναι από τους πιο δυνατούς στίχους του κομματιού, και ανατριχιάζω κάθε φορά που τους ακούω. Τους εκλαμβάνω ως ευχή ότι το τέλος δε θα είναι επώδυνο, τόσο για τους εαυτούς μας, όσο και για τους κοντινούς μας ανθρώπους. Από την άλλη, οι παραπάνω στίχοι ίσως αναφέρονται και στη λύση των δεσμών μας με όσα ζήσαμε στη γήινη ζωή μας. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να γίνει ώστε να μπορέσουμε να συνεχίσουμε το ταξίδι μας ανεμπόδιστοι.

Παράλληλα με τις παραπάνω προτροπές, το τραγούδι περιλαμβάνει σε ένα-δυο σημεία και κοινωνική κριτική. Έτσι τουλάχιστον ερμηνεύω τους ακόλουθους στίχους “Myriad tales shall befall on you / Before the even ballad of our stay”. Θεωρώ ότι αναφέρονται στην πίεση και τις επιρροές που δεχόμαστε από την κοινωνία, προτού αρχίσουμε να έχουμε τη δική μας συνείδηση. Συνεπώς και προτού διαμορφώσουμε τη δική μας φωνή, τη δική μας ζωή.

Οι αναφορές και επιρροές των στίχων

Το κομμάτι βρίθει από αναφορές σε προηγούμενα τραγούδια των Nightwish. Τα περισσότερα από αυτά που έχω αντιληφθεί εντάσσονται στο προηγούμενο άλμπουμ των Nightwish, Endless Forms Most Beautiful, που κυκλοφόρησε το 2015. Αυτό ίσως συμβαίνει λόγω της αδυναμίας μου στο συγκεκριμένο άλμπουμ. Μερικές πιο ευθείες αναφορές είναι οι στίχοι “Decades, make them matter” και “Enter now” του ‘Endlessness’. Αυτοί αναφέρονται στα κομμάτια ‘Our Decades in the sun’ και ‘The Greatest Show on Earth’ αντίστοιχα.

Ένας άλλος στίχος που αναφέρεται στο κομμάτι ‘The Greatest Show on Earth’, είναι ο στίχος “Await my touch, the luck of the draw”. Συγκεκριμένα, θεωρώ πως συνδέεται με ένα εμπνευσμένο κείμενο του Richard Dawkins. Το κείμενο αυτό αναφέρει ότι οι πιθανοί άνθρωποι που θα μπορούσαν να είχαν γεννηθεί στη θέση μας είναι περισσότεροι από τους κόκκους άμμου της Σαχάρας. Συνεπώς, είμαστε τυχεροί που εμείς από όλους αυτούς κερδίσαμε τον κλήρο της γέννησης. Σε αυτό τον κλήρο της γέννησης πιστεύω πως αναφέρεται το “the luck of draw”.

Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι ο Tuomas Holopainen είναι θαυμαστής του έργου και των βιβλίων του Richard Dawkins. Έχει μάλιστα υποστηρίξει, σε παλαιότερη συνέντευξη του, πως ο Richard Dawkins υπήρξε μεγάλη πηγή έμπνευσης για το άλμπουμ Endless Forms Most Beautiful. Είμαι σίγουρη πως η επιρροή αυτή υπάρχει διάχυτη και στο νέο άλμπουμ, Human. :II: Nature.. Ανυπομονώ να την ανακαλύψω, ‘λιώνοντας’ και τα υπόλοιπα κομμάτια όπως έκανα με το ‘Endlessness’ όσο έγραφα το παρόν άρθρο.

Σας παραθέτω το κομμάτι στον παρακάτω σύνδεσμο, με την ευχή να το ‘λιώσετε’ και να το αγαπήσετε κι εσείς. Εύχομαι να βρείτε μέσα του κομμάτια και αλήθειες του εαυτού σας. Γιατί αυτή είναι εν τέλει η γοητεία του. Ότι ο καθένας μπορεί να του δώσει τη δική του ερμηνεία.

Πηγές:

Interview with Tuomas Holopainen from Nightwish
Richard Dawkins Quotes

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά