Ο Θάνατος στο έργο του Neil Gaiman

by Nyctophilia

Θάνατος, η αδελφή του Ονείρου

Δεν θα ντραπώ! Θα το πω! Ο Θάνατος του Neil Gaiman είναι ένας από τους καλύτερους λογοτεχνικούς χαρακτήρες όλων των εποχών! Ο Gaiman πήρε την προσωποποίηση ενός γεγονότος, που θεωρείται από την πλειοψηφία της ανθρωπότητας ως ένα από τα πιο στενάχωρα και δυσάρεστα κομμάτια της ζωής και της έδωσε μια εντελώς διαφορετική όψη. Από το μεσαίωνα η προσωποποίηση του Θανάτου, έχει επικρατήσει στη Δυτική κουλτούρα, ως έναν ψηλό σκελετό, καλυμμένο με ένα μαύρο μανδύα που επεκτείνεται από τη μαύρη κουκούλα στο κεφάλι του μέχρι το έδαφος, όπου κρατάει ένα μεγάλο δρεπάνι. Το όραμα του Gaiman ήταν πολύ διαφορετικό από αυτήν την τρομαχτική και ανατριχιαστική φιγούρα. Ο Gaiman έγραψε την προσωποποίηση του Θανάτου, ως ένα γλυκό, γοητευτικό, χαρούμενο, ενθουσιώδες και γεμάτο ζωή (αν μου επιτρέπεται εδώ η χρήση αυτή της φράσης), γκοθ κορίτσι, ντυμένη με συνηθισμένα μαύρα ρούχα, με το μάτι του Ώρου ζωγραφισμένο γύρω από το δεξί της μάτι και με μια αλυσίδα γύρω από το λαιμό της, από την οποία κρέμεται ένα ασημένιο Άνκχ. Δεν ήταν κακιά, δεν μισούσε κανένα και ούτε έπασχε από κατάθλιψη για αυτό που ήταν. Γνώριζε πολύ καλά ότι η λειτουργία του θανάτου, όπως και αυτή και της ζωής, ήταν φυσικό μέρος της τάξης των πραγμάτων και ότι αυτός ήταν ο ρόλος της και η υποχρέωση της.

“Δεν είμαι ούτε ευλογημένη, ούτε φιλεύσπλαχνη. Κάνω απλώς τη δουλειά μου. Ακόμη και τη στιγμή που μιλάμε συνοδεύω νέους και γέρους, ενόχους και αθώους, ανθρώπους που πεθαίνουν μαζί και άλλους που πεθαίνουν ολομόναχοι.”

Οι Αρχαίοι ημών πρόγονοι, γνωρίζοντας ότι ο θάνατος ήταν αναπόφευκτος, δεν τον αντιμετώπιζαν ως καθαρή μορφή του κακού και συχνά τον παρουσίαζαν ως ένα φτερωτό άνδρα ή ένα νεαρό αγόρι. Ο Θάνατος, ο δίδυμος αδελφός του Ύπνου, ήταν ευγενικός και δίκαιος και δουλειά του ήταν να συνοδεύει της ψυχές μέχρι τον Άδη, όπου και τις παρέδιδε στον Χάρων. Ο Gaiman κάνοντας μια έρευνα για το κόμικ που θα έγραφε, έπεσε πάνω στη φράση «Ο Ύπνος είναι ο αδελφός του Θανάτου» και σύμφωνα με τα δικά του λόγια σκέφτηκε, «Αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον. Η ιδέα του Ονείρου ως τον αδελφό του Θανάτου. Και σκέφτηκα, οπότε ο Θάνατος θα είναι ο αδελφός του Ονείρου. Και μετά σκέφτηκα, βασικά γιατί να μην είναι ο Θάνατος, η αδελφή του Ονείρου. Και τότε είχα κάτι». Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία αυτής της σκέψης, είναι ότι στις περισσότερες παραδόσεις, όπως και στην αρχαία Ελληνική, ο θάνατος παρουσιαζόταν ως αρσενικό και η ζωή ως θηλυκό. Οπότε ο θάνατος ως γυναίκα ήταν μια καινούρια ιδέα. Η μόνη φορά που ξανασυνάντησα αυτή την ιδέα, ήταν βλέποντας μια γαλλική ταινία του 1950, τον «Ορφέα», γραμμένη και σκηνοθετημένη από τον Jean Cocteau, (αν είστε σινεφίλ και σας αρέσουν οι παλιές ταινίες και ο σουρεαλισμός- να μην καταλαβαίνεις τίποτα τη στιγμή που βλέπεις την ταινία, τότε σας την συνιστώ ανεπιφύλακτα), αλλά δεν νομίζω ο Gaiman να δανείστηκε τίποτα από εκεί, καθώς αμφιβάλλω αν την έχει δει κιόλας. Στην ταινία ως ένα από τα πολλά πρόσωπα του Θανάτου, παρουσιάζεται μια όμορφη και καλοντυμένη γυναίκα η οποία είναι αυταρχική, ψυχρή, σοβαρή (dead serious, χίλια συγγνώμη δεν μπόρεσα να συγκρατηθώ), δεν λογαριάζει και δεν δίνει εξηγήσεις σε κανένα και δεν δείχνει κανένα ίχνος συναισθήματος, πάρα μόνο προς το τέλος της ταινίας, όπου εκφράζει την αγάπη της για τον πρωταγωνιστή (sorry SPOILER) και εκφράζει τον φόβο της και το άγχος της για κάτι (εδώ δεν σας κάνω SPOILER). Όπως διαπιστώσατε, καμία σχέση με τον Θάνατο του Gaiman.

“SUPERCALIFRAGILISTICEXPIALIDOCIOUS!”

Ο Θάνατος πρωτοεμφανίστηκε στις σελίδες του όγδοου τεύχους του Sandman το 1989, στην ιστορία με τίτλο “The Sound of her Wings”. Εκεί, κάνει αναφορά στα λόγια της Mary Poppins και φτιάχνει την διάθεση του αδελφού της, του Ονείρου. Αυτή η ιστορία έκανε αυτόν τον χαρακτήρα, πιο δημοφιλή ακόμη και από τον αδελφό της, πρωταγωνιστή της ομώνυμης σειράς κόμικς και παρόλο που θα εμφανιζόταν πολλές φορές ακόμη στις σελίδες αυτής της σειράς, ο Θάνατος θα αποκτούσε δυο δικές του ιστορίες, την Death: The High Cost of Living και την Death: The Time of Your Life. Ο Θάνατος (Death) είναι η δεύτερη μεγαλύτερη αδελφή της οικογένειας των Endless, μιας επταμελούς οικογένειας οντοτήτων που αποτελείται από αυτήν και από τις προσωποποιήσεις του πεπρωμένου Destiny, του ονείρου Dream, της επιθυμίας Desire, της απελπισίας Despair, του παραληρήματος Delirium και της καταστροφής Destruction.

Σύμφωνα με τον Gaiman, η αρχική απεικόνιση του χαρακτήρα βασίστηκε σε μια φίλη του τότε σχεδιαστή της σειράς, την Cinamon Hadley. Με δικά του λόγια,

«Ο Θάνατος είναι ο μόνος σημαντικός χαρακτήρας, την εικόνα του οποίου δεν δημιούργησα εγώ. Τα εύσημα για αυτό αποδίδονται στον Mike Dringenberg. Στην πρωταρχική σύνοψη του Sandman, πρότεινα τον Θάνατο να μοιάζει σαν την rock star Nico το 1968, με τα τέλεια ζυγωματικά της και το τέλειο πρόσωπο που έχει στο εξώφυλλο του άλμπουμ της, Chelsea Girl. Αλλά ο Mike Dringenberg είχε τις δικές του ιδέες, οπότε μου έστειλε ένα σχέδιο βασισμένο σε μια γυναίκα που ήξερε, την Cinamon Hadley και το κοίταξα και η άμεση αντίδραση μου ήταν, “Wow. That’s really cool”. Αργότερα την ίδια μέρα, ο Dave McKean και εγώ πήγαμε για δείπνο στην Chelsea στο My Old Dutch Pancake House και η σερβιτόρα που μας σέρβιρε ήταν ένα είδος οράματος. Ήταν Αμερικάνα, είχε μακριά μαύρα μαλλιά, ήταν όλη ντυμένη στα μαύρα- μαύρο τζιν, T-shirt, κλπ.- και φορούσε ένα μεγάλο ασημένιο ανκχ πάνω σε ένα σιδερένιο κολιέ. Και έμοιαζε ακριβώς στο σχέδιο του Mike Dringenberg για τον Θάνατο».

“Έχεις μια ζωή. Τίποτα περισσότερο. Τίποτα λιγότερο.”

Θεωρώ ότι το επίτευγμα της δημιουργίας αυτού του χαρακτήρα συνοψίζεται πολύ σωστά από τον ίδιο τον συγγραφέα. «Μου αρέσει το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια, άνθρωποι έρχονται σε μένα και μου λένε ότι ο Θάνατος ως χαρακτήρας-βασικά το γεγονός ότι σκεφτόμουν αυτήν, με βοήθησε να ξεπεράσω τον θάνατο των γονιών μου, τον θάνατο του αγαπημένου μου, τον θάνατο του παιδιού μου. Και είμαι πραγματικά ευχαριστημένος, είμαι πραγματικά ευγνώμων που τους έδωσα μια φαντασία που του επέτρεπε να διαμορφώσουν τον κόσμο, τον δικό τους κόσμο με ένα τέτοιο τρόπο που τον καθιστούσε περισσότερο φιλόξενο».

“- Ομολογώ πώς πάντοτε αναρωτιόμουν τι υπάρχει μετά τη ζωή, αγαπητή μου.
-Ναι, όπως όλοι. Αλλά αργά ή γρήγορα η απορία τους λύνεται.”

Βιογραφικό του συγγραφέα

Ο Τζων Ζαμάς γεννήθηκε και μεγάλωσε στον Πειραιά. Από μικρός διάβαζε ότι έπεφτε στα χέρια του, οπότε ήταν επακόλουθο να αρχίσει να πλάθει τις δικές του ιστορίες καθώς μεγάλωνε. Πιστεύει στην μουσική, στην ισορροπία, στον ορθολογισμό και στα όνειρα. Για το μόνο πράγμα που είναι σίγουρος, είναι ότι το έχει απολέσει προ πολλού.

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά