Συνέντευξη με τον συγγραφέα Γιώργο Τσιρακίδη

by Μαρία Σούμμα

Σήμερα, έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε στη Nyctophilia.gr έναν νέο συγγραφέα του Φανταστικού, τον Γιώργο Τσιρακίδη. Ο Γιώργος μας συστήθηκε μέσα από το παρθενικό του μυθιστόρημα τρόμου “Ο Κήπος”, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Momentum. Μιλήσαμε μαζί του για την έμπνευση πίσω από την ιστορία, αλλά και για τα φιλοσοφικά θέματα που θίγει μέσα από τις διηγήσεις του.

1. Ο κήπος είναι το πρώτο συγγραφικό σας εγχείρημα. Πόσο δύσκολο ήταν να το τολμήσετε και τι σας οδήγησε σε αυτή την απόφαση.

Ο «Κήπος» είναι η πρώτη ιστορία που αποφάσισα να στείλω σε εκδοτικό οίκο. Το είχα σκεφτεί πολλές φορές με προηγούμενες ιστορίες, αλλά πάντοτε κάτι με σταματούσε. Δεν ξέρω γιατί. Νομίζω πως ήταν η πρώτη φορά που ήθελα να διαβάσει και κάποιος άλλος το βιβλίο, όταν το ολοκλήρωσα. Πριν ακόμα το στείλω στις εκδόσεις Momentum, το έδωσα σε δύο φίλους που εμπιστεύομαι πολύ τη γνώμη τους για να μου πούνε πώς τους φάνηκε. Δεν το είχα κάνει ποτέ αυτό στο παρελθόν, έγραφα και τα διάβαζα μόνος μου. Όταν, λοιπόν, κατάλαβα ότι ήθελα τη γνώμη κάποιου άλλου για το βιβλίο, αποφάσισα πως ήθελα να προσπαθήσω να το στείλω και σε εκδοτικό οίκο. Από εκεί και πέρα όλα πήραν τον δρόμο τους. Είναι μια απόφαση για την οποία είμαι χαρούμενος.

2. Τρόμος. Από τα δυσκολότερα πράγματα, κατ’ εμέ, είναι να κάνεις κάποιον να γελάσει ή να τρομάξει αντίστοιχα. Γιατί επιλέξατε το συγκεκριμένο είδος που, παρότι τα τελευταία χρόνια μοιάζει να προσελκύει όλο και περισσότερους αναγνώστες, έχει ακόμα σχετικά περιορισμένο κοινό;

Αγαπώ πολύ τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο τρόμου. Οι περισσότερες ιστορίες που σκέφτομαι ή γράφω είναι τρόμου ή έχουν στοιχεία τρόμου. Οι ιστορίες τρόμου, σε όποια μορφή και αν ειπωθούν, είναι ένα μέσο ν’ αντιμετωπίσουμε τους φόβους μας. Ένας αναγνώστης, όταν ολοκληρώνει ένα βιβλίο τρόμου, νοιώθει ένα συνδυασμό αδρεναλίνης και ανακούφισης. Πιστεύω πως αυτό έχει να κάνει με το ότι ξορκίζει τους φόβους που κρύβει κάτω από το δέρμα του όσο βουτάει μέσα σε μια τρομακτική ιστορία. Όλες οι σπουδαίες ιστορίες τρόμου εκφράζουν συλλογικές φοβίες, ανάλογα με την εποχή που γράφτηκαν. Για παράδειγμα, ο Φρανκενστάιν και ο φόβος που είχε προκαλέσει η ανάπτυξη της ιατρικής στην κεντρική Ευρώπη εκείνη την εποχή. Το κινηματογραφικό Halloween και η φοβία της συντηρητικής Αμερικής του ’70 για την απελευθέρωση της σεξουαλικότητας. Μπορούμε να συζητάμε ώρες γι’ αυτό. Για εμένα, οι ιστορίες τρόμου-όσο περίεργο και να σου ακούγεται- ήταν πάντα καταφύγιο.

3. Ο “Κήπος” όντως είναι μια ιστορία τρόμου. Τρόμος που αποτυπώνεται αιώνια σε πίνακες ζωγραφικής και ξεπηδάει απρόσκοπτα μέσα από κάτι που, θεωρητικά, μας ηρεμεί, την φύση. Φύση και ζωγραφική ένα πάντρεμα που είδαμε στο πέρασμα του χρόνου από τον Ιερόνυμο Μπος στην πιο τρομακτική του μορφή. Πώς τον εμπνευστήκατε και πόσο σας επηρέασαν οι σπουδές σας σε αυτό;

Πιστεύω πως οι πίνακες ζωγραφικής μπορούν ν’ αποτελέσουν εξαιρετικό υλικό έμπνευσης για έναν συγγραφέα. Και μόνο το συναίσθημα που σου δημιουργεί η Γέννηση της Αφροδίτης του Μποτιτσέλι όταν την βλέπεις από κοντά, μπορεί να σου διεγείρει τη φαντασία για χιλιάδες ιστορίες. Είναι μία μαγική τέχνη η ζωγραφική, η οποία μου φαινόταν πάντοτε μυστηριώδης και απόκοσμη. Οι μεταπτυχιακές σπουδές που έκανα μ’ έφεραν σ’ επαφή με την ιστορία της ζωγραφικής, πράγμα που βοήθησε σίγουρα, αλλά νομίζω ότι σημαντικότερο ρόλο στο να είναι οι πίνακες βασικό στοιχείο της πλοκής του «Κήπου» έπαιξε το προσωπικό μου ενδιαφέρον γι’ αυτούς και τα ταξίδια με τον καλύτερό μου φίλο σε πόλεις και μουσεία της Ευρώπης.

4. Φάρμακα που γίνονται φαρμάκια και ένας Μανδραγόρας πρωταγωνιστής. Προφανώς και η ιδιαίτερη φυσιολογία της ανθρωπόμορφης ρίζας του αποτελεί ερέθισμα, αλλά η υπόσταση που δώσατε στο φυτό διαφέρει από οποιοδήποτε μύθο συνδέεται με αυτόν. Ορμώμενος από ποια δεδομένα του δώσατε αυτές τις ιδιότητες και αποτέλεσε, έτσι, την κεντρική ιδέα για την πλοκή της ιστορίας;

Ο Μανδραγόρας είναι το φυτό το οποίο έχει εμπνεύσει τους περισσότερους μύθους. Ήθελα σίγουρα να υπάρχει στον κήπο της Αλεξάνδρας. Διάβασα πολύ για αυτό το φυτό και προσπάθησα κάπως να συνδυάσω τις ιστορίες που έχουν ειπωθεί γι’ αυτό. Ήταν σίγουρα από τα πρώτα φυτά που αποφάσισα πως θα υπάρχουν στον “Κήπο” και ήθελα γύρω από αυτό να φυτρώνουν όλα τα υπόλοιπα. Να είναι η καρδιά του κήπου.

5. “Ό,τι μπορεί να γιατρέψει, μπορεί να σκοτώσει!” Είναι κάτι που πηγάζει διάχυτα. Τι συμβολισμό έχει, πέραν του προφανούς.

Δεν πιστεύω στο άσπρο και το μαύρο. Προσπαθώ οι ήρωες στις ιστορίες μου να έχουν γκρίζες ζώνες, γιατί αυτό πιστεύω ότι συμβαίνει και στον πραγματικό κόσμο. Οι ήρωες του κήπου είναι άμεσα συνδεδεμένοι με τα φυτά. Οπότε ήθελα να μπορούν να γιατρεύουν, αλλά και να σκοτώνουν με αυτά αναλόγως με το πώς τα χρησιμοποιούν.

6. Βασιστήκατε στην κλασσική αρχιτεκτονική ενός επαρχιακού οικήματος, πράγμα το οποίο καθιστά ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό το σκηνικό. Όπως συνηθίζεται, υπάρχει ο κήπος της αυλής και ο πίσω που συνήθως χρησιμοποιούνταν για την καλλιέργεια φυτών που προορίζονταν για να καλύψουν τις ανάγκες της οικογένειας. Έτσι το συνάντησα και εδώ. Μήπως το όλο σκηνικό αντικατοπτρίζει και την φύση μας σαν ανθρώπους; Το φαίνεσθαι και το γίγνεσθαι;

Πολύ ενδιαφέρουσα παρατήρηση. Περισσότερο για εμένα όσο το έγραφα, συμβόλιζε την κατάσταση που επικράτησε στην Ελλάδα μετά τον εμφύλιο πόλεμο. Η ζωή συνεχίστηκε, φαινομενικά, μετά τον πόλεμο, αλλά οι πληγές όλων ήταν ακόμα ανοιχτές. Οικογένειες διαλύθηκαν τελείως. Ο μυστικός πίσω κήπος υπήρχε σε πολλά σπίτια, κυριολεκτικά και μεταφορικά.

Σας προσκαλούμε στην παρουσίαση του βιβλίου “Ο Κήπος, μια ιστορία τρόμου” του Γιώργου Τσιρακίδη, την Τρίτη 16 Ιουνίου, στις 18.00, στον Θερινό Κινηματογράφο Απόλλων (Σαρανταπόρου 4) στη Θεσσαλονίκη.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν: η συγγραφέας Βάγια Ψευτάκη, ο συγγραφέας Γιώργος Χατζόπουλος , ο κριτικός κινηματογράφου Πάνος Αχτσίογλου και ο κριτικός κινηματογράφου Γιώργος Παπαδημητρίου.

7. Τέσσερις βασικοί ήρωες, τέσσερις διαφορετικές προσωπικότητες. Ο αδύναμος, η τολμηρή, ο δυνατός και η πανούργα. Αποτελούν μια αλυσίδα; Συμπληρώνει ο ένας τον άλλο την ίδια στιγμή που εκμεταλλεύονται τα «κενά» για να υπερισχύσουν ή ακόμα και να λυτρωθούν;

Σίγουρα συμπληρώνει ο ένας τον άλλον. Δεν θέλω ν’ αποκαλύψω πολλά για την εξέλιξη της ιστορίας, αλλά οι αποφάσεις του ενός επηρεάζουν άμεσα τους άλλους. Όλοι συνδέονται. Και εδώ επανέρχεται πάλι το ζήτημα με τις γκρίζες ζώνες που συζητούσαμε και προηγουμένως. Μια φαινομενικά «σωστή» απόφαση ενός ήρωα μπορεί να προκαλέσει φριχτές συνέπειες σ’ έναν άλλον και, αντίστοιχα, να σώσει τη ζωή κάποιου άλλου. Συνδέονται μ’ ένα νήμα, όπως το σκοινί απλώματος που συνδέει το σπίτι της Ναυσικάς και του Ραφαήλ. Αυτά! Δεν λέω άλλα γιατί θα αποκαλύψω το φινάλε!

8. Οι ήρωες, αν και μακροσκοπικά μοιάζουν απλοί και καθημερινοί, όταν έρθουν αντιμέτωποι με τον φόβο, το άγνωστο και το κακό μεταλλάσσονται, και έρχεται στην επιφάνεια ένας πολυεπίπεδος χαρακτήρας τους. Πιστεύετε ότι όλοι οι άνθρωποι κρύβουν έναν μαχητή μέσα τους; Υπάρχουν κοινά στοιχεία αυτών με τον δικό σας χαρακτήρα.

Πιστεύω πως κανείς μας δεν γνωρίζει τι πραγματικά είναι ικανός ν’ αντιμετωπίσει. Αν σκεφτούμε, για παράδειγμα, τι ζούνε οι άνθρωποι που φεύγουν από τις χώρες τους εξαιτίας ενός πολέμου, θα καταλάβουμε πόσο δυνατός μπορεί να είναι ένας άνθρωπος αν χρειαστεί. Ήθελα πολύ να γράψω ένα χαρακτήρα που είναι μαχητής. Για εμένα, στον «Κήπο» αυτή ήταν από την πρώτη στιγμή η Ναυσικά. Σίγουρα υπάρχουν κοινά στοιχεία με τον χαρακτήρα μου στους ήρωες του βιβλίου, ακόμα και αν δεν το καταλαβαίνω, αλλά και πολλά στοιχεία από ανθρώπους που γνωρίζω. Η Ναυσικά, μιας που την ανέφερα και προηγουμένως, έχει πολλά κοινά στοιχεία με τη γιαγιά μου. Σε μία τραβηγμένη εκδοχή της, φυσικά. Ο φόβος του Μάρκου είναι κάτι που εντοπίζω πολύ συχνά σε εμένα. Πιστεύω πως αναπόφευκτα οι ήρωες που δημιουργούμε έχουν στοιχεία γνώριμα σε εμάς. Ή χαρακτηριστικά που θα επιθυμούσαμε να έχουμε.

9. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση η άρτια σκιαγράφηση των χαρακτήρων, σύμφωνα πάντα με την περίοδο που έζησαν. Είναι αυτονόητο να δεθώ με τους «καλούς» της ιστορίας, με την φαινομενικά «κακιά» όμως; Ήταν κάτι που επιδιώκατε; Ισχύει ότι όλοι κρύβουμε μέσα μας το καλό και το κακό και ότι απλά χρειάζεται η κατάλληλη τροφή για να καλλιεργηθεί το ένα από τα δύο; Κατά πόσο ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, τελικά;

Η φαινομενικά «κακιά», όπως είπες, ήταν εξ αρχής ο αγαπημένος μου χαρακτήρας. Τη βρίσκω ακόμα την πιο ενδιαφέρουσα και να σου πω την αλήθεια δεν τη θεώρησα ποτέ «κακιά». Για αυτήν οι πράξεις της στοχεύουν σε ένα μεγαλύτερο καλό, αν μπορούμε να το πούμε έτσι. Δεν θεωρώ πως ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, αλλά θα με ενδιέφερε πολύ να συζητήσω με κάποιον που το πιστεύει αυτό και το πράττει. Θα άκουγα σίγουρα μια τελείως διαφορετική άποψη για τη ζωή και τον κόσμο. Για εμένα, ίσως να μην έχει καν σημασία ο σκοπός στην τελική. Είναι πολύ καλό να θέτουμε στόχους, όσο πιο ψηλούς τόσο το καλύτερο, αλλά ρεαλιστικά μιλώντας, στην πορεία ο σκοπός πάντα αλλάζει. Διαμορφώνεται με βάση τη διαδρομή. Πιστεύω πως αν τελικά δίναμε περισσότερη σημασία στα «μέσα», οι στόχοι μας θα ήταν πιο ξεκάθαροι στο τέλος. Θα μαθαίναμε καλύτερα τον εαυτό μας στην πορεία.

10. Ο Μπόρχες υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει λόγος να γραφτεί κάτι σε 500 σελίδες από την στιγμή που μπορεί να ειπωθεί σε 15. 128 σελίδες ήταν όσο έπρεπε. Μπήκατε στον πειρασμό, για εμπορικούς σκοπούς ή άλλους, να σκεφτείτε να το «τραβήξετε»; Τι σας απέτρεψε;

Μπήκα, πως δεν μπήκα. Νομίζω με απέτρεψε το ότι δεν ήθελα να χαθώ μέσα στην ιστορία. Είχα κάτι πολύ συγκεκριμένο στο μυαλό μου και ήθελα να το διατυπώσω χωρίς να ξεφύγω από αυτό. Επίσης, η έμπνευση για τον «Κήπο» ήταν τα Penny Dreadfuls. Αυτές οι σύντομες ιστορίες φρίκης που εκδόθηκαν στο Λονδίνο του 19ου αιώνα. Τις πουλούσαν για μία δεκάρα και πολλοί τις θεωρούσαν λογοτεχνία «χαμηλού επιπέδου». Διαφωνώ, όμως. Μέσα στα Penny Dreadfuls υπάρχουν ιστορίες που σου σπαράζουν την καρδιά ή σου παγώνουν το αίμα. Ήθελα να γράψω μία τέτοια ιστορία, σύντομη, φρικιαστική και ρομαντική για μία περίοδο αλλαγής στην Ελλάδα. Νομίζω πως κάθε δημιουργός οφείλει να είναι ελεύθερος να δημιουργήσει όπως πιστεύει. Αν θέλει να πει μια ιστορία σε 500 σελίδες, γιατί να τον σταματήσει κάποιος; Αν θέλει να την πει σε 10, επίσης. Σημασία στο τέλος έχει πόσο θα σε αγγίξει.

11. Ανήκω στην κατηγορία των αναγνωστών που δεν τρομάζουν εύκολα, παρά ταύτα, αρκετές φορές έπιασα τον εαυτό μου να τινάζεται πίσω. Ποιο θεωρείτε είναι το κύριο συστατικό στον “Κήπο” που θα χτυπήσει στον υποθάλαμο και την αμυγδαλή, ώστε να ενεργοποιηθεί το πολυπόθητο “fight or flight” και να κάνει τον αναγνώστη να κλείσει το βιβλίο με τρεμάμενα χέρια;

Νομίζω πως θα επιστρέψω στην πρώτη ερώτηση σε αυτό. Οι ιστορίες τρόμου κρύβουν φόβους υπαρκτούς μέσα στο φρικιαστικό περιτύλιγμά τους. Γι’ αυτό κάποιες καταφέρνουν να μας τρομάξουν πραγματικά. Δεν μπορώ να πω εγώ αν το κατάφερα ή όχι αυτό στον “Κήπο”, σίγουρα όμως έγραψα για τους δικούς μου φόβους. Πιστεύω πως πολλοί άνθρωποι έχουν παρόμοιους φόβους και ελπίζω διαβάζοντας τον «Κήπο» να τους εκτονώσουν.

12. Αιωνιότητα! Στο μυθιστόρημά σας η αιωνιότητα αποτελεί την απόλυτη ανατροπή και δικαιολογεί την ανεξήγητη μέχρι τέλους συμπάθειά μου στην Αλεξάνδρα. Αξίζει η αιωνιότητα να κρατάει για πάντα; Μήπως τελικά το κόστος απαιτεί θυσίες;

Δεν ξέρω. Πολύ ειλικρινά σου απαντώ. Είναι ένα ερώτημα που γυρνάει πολύ συχνά στο μυαλό μου, αλλά δεν νομίζω πως θα το απαντήσω ποτέ. Ποιος δεν φοβάται την ιδέα του θανάτου; Το τέλος; Αν όμως μας χάριζαν αιώνια ζωή, θα τη δεχόμασταν; Νομίζω πως κανείς από τους ήρωες του βιβλίου δεν έχει την απάντηση. Ούτε η Αλεξάνδρα. Γι’ αυτό ας ζήσουμε το παρόν. Κλισέ φράση, το ξέρω, αλλά ποτέ δεν ξέρεις. Ίσως η αιωνιότητα να κρύβεται στο σήμερα.

Διαβάστε επίσης:
Κριτική: “O Κήπος, μια ιστορία τρόμου” του Γιώργου Τσιρακίδη

Βιβλιογραφία

Τίτλος: O Κήπος – μια ιστορία τρόμου
Συγγραφέας: Γιώργος Τσιρακίδης
Εκδόσεις: Momentum
ISBN: 978-618-84362-9-9
Ημ. έκδοσης: 2020
σελ: 129

Ο Κήπος είναι ένα σκοτεινό παραμύθι τρόμου και μαγείας.

Φυτά με θαυμαστές ιδιότητες, φάρμακα, αλλά και φαρμάκια ανθίζουν στην ιστορία της Ναυσικάς και του Μάρκου, που η τύχη τούς ορίζει να ζήσουν στο ίδιο σπίτι σε διαφορετικές εποχές. Να ζήσουν σε ένα σπίτι, όπου ο κήπος του φιλοξενεί μια γωνιά για τον Διάβολο…

Μια ιστορία για το σκοτάδι, τον φόβο και τον θάνατο. Μια ιστορία για να τη διαβάσετε με το φως ανοιχτό…

Βιογραφικό

Ο Γιώργος Τσιρακίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1992. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές σπουδές του στην Επικοινωνία και τον Πολιτισμό στο τμήμα των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το επιμορφωτικό πρόγραμμα στην Ιστορία της Τέχνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Εργάστηκε στην Ταινιοθήκη Θεσσαλονίκης για δύο χρόνια. Τα τελευταία τρία χρόνια εργάζεται ως ξεναγός και μουσειοπαιδαγωγός στο Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

«Ο Κήπος» είναι η πρώτη του λογοτεχνική εμφάνιση.

Cover photo by Paul Papadopoulos

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά