Τα ερωτικά παραμύθια των αστεριών

by Γιώτα Χουλιάρα

«Μια φορά κι έναν καιρό, πριν από πάρα πολλά χρόνια, σε μια άλλη μακρινή εποχή, ήταν ένας ραψωδός που γυρνούσε από βασίλειο σε βασίλειο και τραγουδούσε τις ιστορίες των πρώτων ανθρώπινων κοινωνιών. Τότε που οι πόλεμοι κρατούσαν δέκα χρόνια για τα μάτια μιας όμορφης γυναίκας. Τότε που οι θάλασσες ήταν γεμάτες από μαγικά πλάσματα που μπορούσαν να ξελογιάσουν. Μια εποχή όπου οι ήρωες ερωτεύονταν θεές και εκείνες πλάγιαζαν δίπλα τους. Ο ραψωδός τα ήξερε όλα και τα έλεγε με τη μελωδική του φωνή. Όταν τον ρωτούσαν πώς έμαθε αυτές τις ιστορίες, απαντούσε πως τις διάβαζε κάθε βράδυ στα αστέρια του ουράνιου θόλου».*

Στον νυχτερινό ουρανό, ύψωναν το βλέμμα τους οι αρχαίοι ιερείς και οι μάγοι, οι ιέρειες και οι μάγισσες, οι σοφοί της φυλής και οι αρχηγοί της κοινότητας, κάθε φορά που επιθυμούσαν να βρουν λύση στα προβλήματα που τους απασχολούσαν. Η πεποίθηση πως τα αστέρια ήταν αρωγοί και φύλακες υπήρχε διάχυτη σε κάθε αρχαίο πολιτισμό. Μια πεποίθηση που πέρασε στους μύθους, στις ιστορίες και στις παραδόσεις και έγινε κομμάτι των παραμυθιών. 

Στο προηγούμενο άρθρο μας μιλήσαμε για τον γνωστό ελληνικό μύθο της Πούλιας και του Αυγερινού, ο οποίος κοσμεί την ελληνική λαογραφία. Σήμερα, θα μιλήσουμε για τις ιστορίες που προέρχονται από τα αστέρια και έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στα παραμύθια.

Αστερόσκονη και έρωτας 

Τον Οκτώβριο του 2007 κάνει πρεμιέρα στις κινηματογραφικές αίθουσες η αμερικάνικη ταινία φαντασίας Stardust, η οποία βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του συγγραφέα Νιλ Γκέιμαν. Ο Γκέιμαν, έχοντας μελετήσει για πολλά χρόνια τις μυθολογίες και τις ιστορίες λαών και πολιτισμών – ας μη λησμονούμε πως πρόσφατα έκανε μια συναρπαστική απόδοση των μύθων της Σκανδιναβίας στο έργο του Σκανδιναβική Μυθολογία –, μεταφέρει στο βιβλίο του τη μαγική πεποίθηση των αρχαίων πολιτισμών για τα αστέρια και πιο συγκεκριμένα, για τα πεφταστέρια.

Σε ένα μικρό, ήρεμο χωριό της Αγγλίας, ο νεαρός Τρίσταν, προσπαθώντας να κερδίσει την καρδιά της πανέμορφης Βικτώρια, ξεκινά ένα ταξίδι πέρα από τα τείχη του χωριού του, προκειμένου να βρει και να της φέρει ένα πεφταστέρι. Αναζητώντας όμως το πεφταστέρι, ο Τρίσταν γνωρίζει την αληθινή αγάπη στο πρόσωπο του ίδιου του διάττοντος αστέρα, που έχει την όψη μιας πανέμορφης γυναίκας, της Ιβέιν! Όμως, την Ιβέιν κυνηγά μια τρομερή μάγισσα που θέλει να φάει την καρδιά της για να γίνει νέα και ένας διεφθαρμένος πρίγκιπας που επιθυμεί να πάρει το περιδέραιο που την έριξε στη γη, προκειμένου να γίνει ο επόμενος βασιλιάς του Στόρμχολντ.

Τα αστέρια παίζουν τον δικό τους ιδιαίτερο ρόλο και στο γνωστό παραμύθι της Σταχτοπούτας, καθώς ανάλογα με τις διάφορες εκδοχές που κυκλοφορούν, τα βράδια του χορού, όπου η νεαρή κοπέλα συναντά τον πρίγκιπα, αυξάνονται σε τρία. Τις δύο πρώτες νύχτες, η Σταχτοπούτα φορά ένα ασημοκέντητο φόρεμα, γεμάτο από αστέρια, ενώ το τρίτο βράδυ πηγαίνει στον χορό μ’ ένα ολόχρυσο φόρεμα. Οι περιγραφές των φορεμάτων της Σταχτοπούτας συμβολίζουν τα στάδια της Αυγής. Τα δυο πρώτα βράδια, η νεαρή κοπέλα φοράει ασημένιο φόρεμα και συμβολίζει τον ουράνιο θόλο τη νύχτα, γεμάτο από τα αστέρια, τα οποία θα χαθούν το ξημέρωμα. Το τελευταίο και καθοριστικό βράδυ, το φόρεμά της συμβολίζει την Αυγή και τον χρυσό Ήλιο. Μ’ αυτόν τον τρόπο, η ηρωίδα μεταβαίνει από τη χαμένη ψυχή/ άστρο που αναζητά την αιώνια αγάπη στη σιγουριά της μύησης και είναι έτοιμη να αποτελέσει με τον πρίγκιπα το τέλειο ζευγάρι που ξεπερνάει τις δοκιμασίες.

Αφιερωμένο στον πραγματικό έρωτα είναι και το γιαπωνέζικο παραμύθι The Star Lovers, όπου την 7η ημέρα του 7ου σεληνιακού μήνα, σύμφωνα με τον θρύλο, οι εραστές των αστεριών συναντιούνται για μια φορά τον χρόνο, διασχίζοντας τον γαλαξία πάνω σε μια μαγική γέφυρα που φτιάχνουν κίσσες. Η ίδια ιστορία είναι διαδεδομένη και στην Κίνα, όπου δυο εραστές βρίσκονται σε διαφορετικούς κόσμους, αλλά εκείνο το βράδυ, υπό το φως των αστεριών, καταφέρνουν να συναντηθούν. Πιο συγκεκριμένα, ο κινέζικος μύθος αναφέρει πως μια Θεά κατέβηκε στη γη ένα βράδυ για να χορέψει υπό το φως των αστεριών. Την είδε ένας νεαρός άντρας, την ερωτεύτηκε και την παντρεύτηκε. Οι δυο τους ζούσαν ευτυχισμένοι και ανάλογα με την εκδοχή της ιστορίας που λέγεται σε διάφορες κινέζικες επαρχίες, απέκτησαν παιδιά. Όμως οι ουράνιοι Θεοί είδαν πως η κοπέλα παντρεύτηκε θνητό και την κάλεσαν πίσω στους ουρανούς. Το ζευγάρι χώρισε, αλλά ο έρωτάς τους ήταν τόσο μεγάλος, που μια φορά τον χρόνο, κάτω από το φως των καλοκαιρινών αστεριών, οι κίσσες έφτιαχναν μια γέφυρα, προκειμένου οι δυο ερωτευμένοι να συναντηθούν. 

A young woman crossing the Magpie Bridge over the Milky Way. Grace James, Green Willow and other Japanese Fairy Tales (London: Macmillan, 1910). British Library, L.R.26.d.7
A young woman crossing the Magpie Bridge over the Milky Way. Grace James, Green Willow and other Japanese Fairy Tales (London: Macmillan, 1910). British Library, L.R.26.d.7

Η κινέζικη ιστορία θυμίζει τις λαϊκές δοξασίες των βαλκανικών χωρών για τις νεράιδες που χορεύουν στο φως των αστεριών και τις ερωτεύονται θνητοί. Για να τις κάνουν δικές τους πρέπει να τους κλέψουν το πέπλο. Γνωστό είναι και το βουλγαρικό παραμύθι της Samodiva, της όμορφης νεράιδας του δάσους, η οποία χορεύει υπό το φως των αστεριών. Αν ένας θνητός της κλέψει το πέπλο της που έχει κεντημένα αστέρια, τότε μπορεί να την παντρευτεί. Ο μύθος λέει όμως πως όσο λάμπουν τα αστέρια στον ουράνιο θόλο, η κοπέλα θα ψάχνει να βρει το πέπλο της για να χορέψει και να εγκαταλείψει τον καλό της.

Στη Ρουμανία ιδιαίτερα αγαπητό είναι το παραμύθι για δυο αδερφικούς φίλους που γεννήθηκαν την ίδια μέρα, ο ένας γιος της βασίλισσας και ο άλλος της υπηρέτριας. Τα δυο αγόρια μεγαλώνουν μαζί και μοιάζουν σαν δυο σταγόνες νερό. Είναι αχώριστοι, ώσπου ένα τραγικό γεγονός ταράζει την εμπιστοσύνη που δείχνει ο ένας στον άλλον και επάνω στον καυγά σκοτώνονται. Από τότε, ο ένας γίνεται αστέρι που λάμπει την αυγή και ο άλλος αστέρι που λάμπει το δειλινό. 

Αντί επιλόγου

Στη σημερινή εποχή, οι ιστορίες των αστεριών έχουν περάσει σε άλλο επίπεδο, καθώς ο άνθρωπος πλέον δεν ονειρεύεται απλώς τον ουρανό, αλλά με τη βοήθεια της τεχνολογίας έχει τη δυνατότητα να πλησιάσει τα αστέρια. Καθώς το διάστημα μοιάζει να αποτελεί τη νέα γη της επαγγελίας για τον άνθρωπο του μέλλοντος, οι θρύλοι, οι μύθοι και οι ιστορίες περνούν πλέον στη διάσταση του Star Wars και στις ιστορίες των πλασμάτων που ζουν σε άλλους Γαλαξίες. Εξάλλου δεν πρέπει να λησμονούμε πως κάθε εποχή έχει τους ήρωές της και η εποχή του διαστήματος θα έχει αρκετούς. 

Πηγές

Stardust, Neil Gaiman, Headline, 2005
Ο Βιασμός της Κοκκινοσκουφίτσας, Γιώτα Χουλιάρα, εκδόσεις Άλλωστε, Σεπτέμβριος 2017
Green Willow and other Japanese Fairy Tales, Grace James, Calla Editions, September 2014

*Απόσπασμα από αδημοσίευτη ιστορία μου με τίτλο: Οι ιστορίες του Ραψωδού

Cover art by Anders Rokkum

Επιμέλεια κειμένου: Σοφία Νέστορα, Γλωσσολόγος & Επιμελήτρια κειμένων

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά