Harlan Ellison: Μια ασυμβίβαστη ιδιοφυΐα

by Ηλίας Τσιάρας

Ο Harlan με την αγαπημένη του πίπα

Για το σημερινό μίνι αφιέρωμα σας έχω έναν συγγραφέα που, δυστυχώς, γνώρισα σχετικά πρόσφατα, πριν από 3-4 χρόνια περίπου αλλά εξελίχθηκε γρήγορα σε έρωτα με την πρώτη σελίδα. Δικαιολογούμαι εν μέρει γιατί, όπως ίσως έχω ξαναπεί και στο παρελθόν, άργησα να συνειδητοποιήσω την άγρια έλξη που μου ασκούν οι ρηξικέλευθες και πρωτόγνωρες εικόνες της ‘βαριάς’ Επιστημονικής Φαντασίας. Εγώ το πήρα το μάθημά μου και εκτίμησα το sci-fi, προτείνω και σε εσάς να του δώσετε μια ευκαιρία. Ως ένα πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, σας παρουσιάζω έναν από τους σπουδαιότερους οραματιστές του χώρου, τον μοναδικό Harlan Ellison. Το ξέρατε πως κανονικά θα έπρεπε να προσθέσω κι ένα ® πάνω δεξιά από το τελευταίο –n του επιθέτου του; Αφού είναι καταχωρημένο ως trademark, πώς να το κάνουμε; Αλλά καλύτερα ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Η ζωή και το έργο του

Ο Harlan Jay Ellison γεννήθηκε το 1936 στο Ohio των ΗΠΑ. Σε ηλικία 15 ετών έχασε τον πατέρα του, ένα γεγονός που ίσως έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη του ιδιόμορφου χαρακτήρα του. Μέχρι τα 18 είχε ασκήσει μια πληθώρα παράξενων επαγγελμάτων όπως ψαράς, αγρότης, λιθογράφος και ηθοποιός. Έκανε ένα μικρό πέρασμα τριών εξαμήνων από το πολιτειακό πανεπιστήμιο προτού τον αποβάλουν. Ο ίδιος έχει πει πως η αποβολή του προέκυψε επειδή χτύπησε έναν καθηγητή του όταν αυτός σχολίασε αρνητικά τη συγγραφική του ικανότητα. Ο μύθος λέει πως για τα επόμενα χρόνια του έστελνε ένα αντίγραφο από κάθε ιστορία του που εκδιδόταν. Το 1962 μετακόμισε στην California για να εργαστεί ως σεναριογράφος στον λαμπερό κόσμο του Hollywood –χωρίς να αφήσει τη συγγραφεί διηγημάτων, εννοείται. Από τη μακρά πορεία του εκεί, ξεχωρίζει η δουλεία του για το Star Trek, και πιο συγκεκριμένα το επεισόδιο The City on the Edge of Forever, το οποίο θεωρείται το καλύτερο της σειράς.

Ο συγγραφέας ως ήρωας της σειράς Scooby-Doo!

Ένα ακόμα χαρακτηριστικό στιγμιότυπο της πολυτάραχης ζωής του είναι η απόλυσή του από τα στούντιο της Disney την ίδια κιόλας μέρα που προσλήφθηκε! Ο λόγος; Ο Roy O. Disney, αδελφός του Walter, τον άκουσε να αστειεύεται πως θα ήθελε να γυρίσει μια animated ταινία πορνό με πρωταγωνιστές τους διάσημους ήρωες των παιδικών μας χρόνων. Θα κλείσω τη λίστα τις ενδιαφέρουσες και, ολίγον τι κουλές, πληροφορίες με την εμφάνισή του συγγραφέα στη λατρεμένη σειρά The Simpsons αλλά και σε αυτή του Scooby-Doo!, Mystery Incorprated. Όπως μάλλον έχετε ήδη καταλάβει, στα 84 συνολικά χρόνια της ζωής του ο Ellison κατάφερε να μείνει στην ιστορία για πολλούς και διάφορους λόγους τους. Ο πιο λογοτεχνικός ίσως από αυτούς είναι η επιμέλεια της κατά πολλούς σπουδαιότερης ανθολογίας sci-fi, Dangerous Visions, η οποία κυκλοφόρησε το 1967. Στις σελίδες της περιέχονται ανέκδοτες ιστορίες από 33 πρωτοκλασάτα ονόματα του χώρου, όπως αυτά των Isaac Asimov, Robert Silverberg, Fritz Leiber, Philip K. Dick, Lary Niven, Samuel R. Delany και φυσικά του ίδιου του Ellison.

Το I Have No Mouth, and I Must Scream σε adventure του 1995. Πλέον θεωρείται cult διαμαντάκι.

Ο Ellison θεωρείται δεξιοτέχνης της μικρής συγγραφικής φόρμας και αυτό το αποδεικνύουν περίτρανα και οι αριθμοί. Έχει εκδώσει περισσότερες από 30(!) συλλογές διηγημάτων και μόλις 2(!) μυθιστορήματα. Μάλιστα, για το Web of the City, το οποίο αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού μέλους μιας συμμορίας, ο ίδιος ο συγγραφέας έγινε μέλος των Βαρόνων, μιας πραγματικής συμμορίας του Brooklyn για δέκα ολόκληρες εβδομάδες. Στα πιο γνωστά του έργα συμπεριλαμβάνεται το φρικιαστικά σαδιστικό I Have No Mouth, and I Must Scream, το δυστοπικό και βαθυστόχαστο Repent, Harlequin!” Said the Ticktockman και το υπέροχο, μεταποκαλυπτικό και προσωπικό μου αγαπημένο A Boy and His Dog, το οποίο έχει γυριστεί και σε ταινία.

Ο Ellison στην Ελλάδα

Η τελευταία σελίδα από τη μεταφορά σε comic του I Have No Mouth, and I Must Scream

Παλαιότερα, κατά τη χρυσή δεκαετία του `90, αρκετά έργα του εμβληματικού αυτού συγγραφέα είχαν μεταφραστεί στη χώρα μας, κατά κύριο λόγο από τις εκδόσεις Απόπειρα, τον Εξάντα με τη θρυλική πια Μεγάλη Ανθολογία Επιστημονικής Φαντασίας – η οποία σημειωτέον επανακυκλοφορεί εάν είδα καλά τις προάλλες – και το περιοδικό Απαγορευμένος Πλανήτης. Σήμερα μπορεί κανείς λίγο πιο εύκολα να διαβάσει ιστορίες του χάρη στις εκδόσεις Άγνωστη Καντάθ που πρόσφατα κυκλοφόρησε την πολύ όμορφη συλλογή Το Πουλί του Θανάτου (Deathbird Stories) – είχε κυκλοφορήσει και παλιότερα από Απόπειρα – με 2 από τις 19 ιστορίες βραβευμένες με Hugo παρακαλώ, ενώ και στην παλιότερη ανθολογία των ίδιων εκδόσεων Αγοράστε τον Δία περιλαμβάνονται δύο σύντομα διηγήματα. Επίσης, από τις εκδόσεις In Orbit –ξέρετε, εκείνα τα ψιλόλιγνα με την ασημένια ρίγα- κυκλοφορεί (σε παζάρια κυρίως) το συγκινητικό Ο Πεντάχρονος Τζέφτη, μέσα από τις σελίδες του οποίου, πέρα από το ομώνυμο, έχετε τη δυνατότητα να διαβάσετε και το Ένα Παιδί κι ο Σκύλος του, μαζί με το (κάπως πιο χλιαρό για μένα) Η Όμορφη Μάγκι των Ασημένιων Νομισμάτων. Στην ανθολογία Στα Όρια του Φόβου από εκδόσεις Επιλογή θα βρείτε επίσης το, δυστυχώς πολύ ρεαλιστικό, Το Κλάμα των Δαρμένων Σκυλιών και Το Πρόσωπο της Έλεν Μπουρνάου· αυτό το τελευταίο περιλαμβάνεται και στο Τρέμω στο Άγγιγμά σου No2 από Anubis κι έχει μάλιστα αποτελέσει την έμπνευση ενός επεισοδίου για τη σειρά τρόμου The Hunger.

Αν είστε συλλέκτες και θέλετε μια πιο πλήρη λίστα, ορίστε.

Ευχαριστώ για ακόμα μια φορά των Ελευθέριο Κεραμίδα για την ανεκτίμητη βοήθεια. Σκέφτομαι σοβαρά να προσθέσω το όνομά του στη στήλη. Νιώθω πως τον αδικώ. 

Πραγματικά, είναι από τις λίγες φορές που δυσκολεύομαι να βρω τα κατάλληλα λόγια για να περιγράψω έναν συγγραφέα. Νομίζω το ‘παθιασμένος’ είναι πολύ λίγο για τη φλόγα που έκαιγε μέσα στον Ellison. Ήταν ένας καλλιτέχνης με κάπα κεφαλαίο, μια ανυπέρβλητη διάνοια που μας χάρισε ορισμένες από τις πλέον αχαλίνωτες και συνάμα διεισδυτικές σκέψεις που έχω συναντήσει ποτέ στον χώρο. Για όλα αυτά αλλά κι ακόμα περισσότερα, το 2008 τιμήθηκε για την προσφορά του με το Damon Knight Memorial Grand Master Award, ίσως την ύψιστη διάκριση στον χώρο του Φανταστικού. Κάντε ένα δώρο στον εαυτό σας και ρίξτε του έστω μια φευγαλέα ματιά. Τώρα με την επανακυκλοφορία των τεσσάρων τόμων της Ανθολογίας Επιστημονικής Φαντασίας νομίζω πως μας δίνεται μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουμε πολλούς σπουδαίους πρωτοπόρους του sci-fi που θα ήταν κρίμα να μείνει ανεκμετάλλευτη.

Αυτά για σήμερα. Την επόμενη φορά θα γνωρίσουμε λίγο καλύτερα έναν άλλον ‘αθάνατο’ συγγραφέα. Μέχρι τότε, να θυμάστε:

πραγματικά νεκρός δεν είναι αυτός που πέθανε, αλλά αυτός που ξεχάστηκε…

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά