Κριτική: “Ο τέταρτος καβαλάρης” (διλογία) του Μανώλη Παλαβούζη

by Γιώργος Δάμτσιος

Ο Τέταρτος Καβαλάρης: Η επώαση
Σελίδες: 520
Εκδοτικός οίκος: Εκδόσεις Πηγή
ISBN 978-960-626-038-4

Χειμώνας 1347 μ.Χ.: Στις στέπες της Κιργισίας γεννιέται ένας θανάσιμος εχθρός. Ο Πάμφιλος, ένας Βυζαντινός πολεμιστής, βρίσκεται στο επίκεντρο της καταστροφής. Μία πολιορκημένη πόλη καίγεται συθέμελα, και οι επιζώντες, αγωνιζόμενοι για την επιβίωσή τους, καταφεύγουν για σωτηρία στην Κωνσταντινούπολη, μεταφέροντας μαζί τους κάτι που θα αλλάξει τη ροή της ιστορίας.
Χειμώνας 2017 μ.Χ.: Σε ένα εργοτάξιο του μετρό της Θεσσαλονίκης, ένας εργάτης ανακαλύπτει μία υπόγεια κρύπτη. Άθελά του, θα ξυπνήσει τον μεγαλύτερο βιολογικό εχθρό της ιστορίας. Η πανδημία εξαπλώνεται ταχύτατα σε όλο τον κόσμο, κι ο Άλεξ, επιδημιολόγος του ΚΕΕΛΠΝΟ, βρίσκεται αντιμέτωπος με υπέρτερες δυνάμεις, έχοντας στο πλευρό του την Σκάρλετ, απεσταλμένη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Καθημερινοί άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με την απειλή σε ένα θανάσιμο παιχνίδι. Οι κανόνες διαχρονικοί. Η επιβίωση μονόδρομος.
Το πρώτο μέρος της διλογίας “Ο τέταρτος καβαλάρης” πραγματεύεται ένα θανάσιμο σενάριο στον σύγχρονο κόσμο του υπερπληθυσμού και της άμεσης αεροπορικής σύνδεσης κάθε γωνιάς του πλανήτη, όπου τα όρια μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας μοιάζουν λεπτότερα από κάθε άλλη φορά. 

Ο Τέταρτος Καβαλάρης – Ο Όλεθρος
Σελίδες: 558
Εκδοτικός οίκος: Εκδόσεις Πηγή
ISBN 978-960-626-111-4

Θεσσαλονίκη 1347 μ.Χ.: Ο Πάμφιλος έχει έρθει αντιμέτωπος με την πανούκλα και έχει επιβιώσει. Κατατρεγμένος από τη θανατηφόρα ασθένεια, γνωρίζει τον Μέλουας και την Άλουελ, δύο ανθρώπους που θα αλλάξουν ριζικά τη ζωή του. Και όλα αυτά καθώς ο θάνατος βασιλεύει στη βυζαντινή πόλη, στο αποκορύφωμα του Μεσαίωνα και του σκοταδισμού.
Θεσσαλονίκη 2017 μ.Χ.: Οι προσπάθειες του Άλεξ και της Σκάρλετ να περιορίσουν την εξάπλωση της ασθένειας δεν καρποφορούν. Ολοένα και περισσότερες χώρες μολύνονται, ενώ το παγκόσμιο σύστημα υγείας καταρρέει. Νέα εμπόδια, που θα πρέπει να υπερπηδήσουν, έρχονται στο φως, μέσα στη νοσηρή καθημερινότητά τους.
Οι νεκροί αυξάνονται. Η επιβίωση ξεθωριάζει. Κανείς δεν βρίσκεται στο απυρόβλητο.
Ο «Τέταρτος Καβαλάρης» φτάνει σε ένα αναπάντεχο τέλος, σε δύο κόσμους που βαδίζουν στο χάος· η επιστήμη αδυνατεί να βρει τη λύση, ενώ η θρησκεία και η λεγόμενη «εθνική ασφάλεια» γίνονται εργαλεία που υποσκάπτουν τα θεμέλια της σύγχρονης κοινωνίας, ωθώντας τούς ήρωες να αναρωτηθούν τι είναι αυτό που αξίζει τελικά.

Κριτική

Επιτέλους ένα ριβιού μετά από (πολύ) καιρό. Δυστυχώς οι συγγραφικές υποχρεώσεις για το 2ο εξάμηνο του 2019 δεν μου άφησαν κανένα περιθώριο για να γράψω τις απόψεις μου γύρω από τα (πολλά) βιβλία που διάβασα. 

Το 2020 ξεκίνησε για μένα αναγνωστικά με τη διλογία του Μανώλη Παλαβούζη η οποία φέρει τον κεντρικό τίτλο «Ο Τέταρτος Καβαλάρης». Μου κέντρισε εξαρχής το ενδιαφέρον καθώς δεν είχε τύχει να ξαναδιαβάσω βιβλία με τέτοια θεματική από Έλληνα συγγραφέα.

Η ιστορία μπορεί να περιγραφεί μέσα σε λίγες σειρές: Σε μια ανασκαφή, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, ένας άντρας ανακαλύπτει έναν μεσαιωνικό τάφο. Μαζί με αυτόν, φέρνει πίσω στην ανθρωπότητα και την πανώλη, την ασθένεια που κατά το παρελθόν έχει λάβει εκτάσεις πανδημίας σκοτώνοντας πολύ κόσμο. (Οι ιστορικές καταγραφές που έχω διαβάσει είναι το λιγότερο ανατριχιαστικές). Παράλληλα, υπάρχουν και κάποια γεγονότα που εξελίσσονται το 1347, καλύπτοντας έτσι και μερικές επιπρόσθετες πτυχές της ιστορίας. 

Μπορώ να δηλώσω με βεβαιότητα ότι ο συγγραφέας καταπιάστηκε με ένα πολύ δύσκολο θέμα. Για καλή μας τύχη, την τελευταία φορά που η ανθρωπότητα αντιμετώπισε μια πανδημία ο πληθυσμός της ήταν πολύ πολύ μικρότερος, οπότε οι όποιες εκτιμήσεις –κατά τη δική μου άποψη πάντα– για κάτι παρόμοιο στο εγγύς μέλλον, είναι δύσκολες. Εκτός του πληθυσμού εξάλλου έχει προχωρήσει θεαματικά και η τεχνολογική εξέλιξή μας, αλλάζοντας δραστικά και όλες τις παραμέτρους υπολογισμού του κακού. Παρ’ όλες τις προαναφερθείσες αντικειμενικές δυσκολίες, όμως, ο συγγραφέας θεωρώ ότι πέτυχε απόλυτα στο σκοπό του και παρέδωσε μια άκρως πειστική εκδοχή των εξελίξεων που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε αν εμφανιστεί κάποια πανδημία.

Αυτό είναι κατά την προσωπική μου άποψη και το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του βιβλίου. Προβληματίζει. Τρομάζει. Οδηγεί σε προσωπικές σκέψεις. Αν θέλετε να σας πω τις δικές μου, θα δηλώσω ανέτοιμος να μπω στη δίνη ενός τέτοιου προβλήματος. Εντελώς αδαής. Και αυτό, μετά από τα πάμπολλα βιβλία που έχω διαβάζει, με τρομάζει πια περισσότερο από ένα στοιχειωμένο σπίτι ή ένα αρχέγονο «λαβκραφτικό» κακό.  

Το βιβλίο έχει σίγουρα και τις αδυναμίες του. Ωστόσο ακόμα και αυτές αναδεικνύουν κάποια άλλα πλεονεκτήματά του. Παραδείγματος χάρη, δύο από τους χαρακτήρες βγαίνουν σε ερωτικό ραντεβού μετά από ένα πολύ συγκεκριμένο συμβάν. Ακριβώς επειδή ο συγγραφέας τους έχει αποδώσει πολύ πειστικά, η συμπεριφορά τους στη συγκεκριμένη σκηνή κραυγάζει «λάθος». Ωστόσο, το καλό συνολικό τους στήσιμο υπάρχει. Αν δεν είχαν αποδοθεί σωστά νωρίτερα, μάλλον δεν θα εντόπιζα και το «λάθος», αλλά σίγουρα θα είχα αρχίσει να διαβάζω διαγώνια το βιβλίο.

Γενικεύοντας το ανωτέρω σχόλιο, θα έλεγα ότι υπάρχει ένα ποσοστό από Stephen King σε συμπεριφορές και υποπλοκές, το οποίο εμένα μου φάνηκε ότι κάνει τη  μικροζημιά του, ακριβώς επειδή ο συγγραφέας έχει αναπτύξει τη δική του ιστορία και δεν τον χρειάζεται να υποβόσκει εδώ και εκεί. (Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο ψυχασθενής στο δεύτερο βιβλίο). Ξεκαθαρίζω και υπογραμμίζω όμως ότι μιλάμε για μικροπράγματα τα οποία δεν καταστρέφουν κάτι.

Σε γενικές γραμμές λοιπόν έχουμε μια διλογία που έλειπε από τη λογοτεχνία του φανταστικού. Έχουμε παράγει πολλά βιβλία τα τελευταία χρόνια αλλά αυτά τα δύο ξεκάθαρα είναι νέα, διαφορετική ανάσα. (Ένα ακόμα μεγάλο τους όπλο εξάλλου είναι ότι διαβάζονται αρκετά εύκολα και από αναγνώστες άλλων ειδών). Θα τα πρότεινα άνετα και σε συγγραφείς, έτσι ώστε να δουν νέες οπτικές και τοποθετήσεις στις ιστορίες τους, πέρα των πεπατημένων. Θα τα πρότεινα σίγουρα και σε αναγνώστες, καθώς θα διαβάσουν κάτι καλογραμμένο και γεμάτο φρεσκάδα. ΔΕΝ θα τα πρότεινα σε εκείνους που παίρνουν μοιρογνωμόνια και μελετούν κάθε μικρή γωνίτσα της ιστορίας, προσπαθώντας να βρουν λάθη με το ζόρι.

Τα συγχαρητήριά μου στον συγγραφέα. Αναμένω την επόμενη δουλειά του!

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα., συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά