Κριτική: “Τα οράματα του τέλους” του Μάριου Μητσόπουλου

by Μαρία Σούμμα

Τα οράματα του τέλους – Συλλογή Διηγημάτων
Συγγραφέας: Μάριος Μητσόπουλος
Εκδόσεις Bookstars
Isbn: 978-960-571-380-5
Σελίδες: 130
Ημερομηνία Έκδοσης: Μάιος 2020

Οπισθόφυλλο

Πόσο κοντά άραγε είναι το τέλος ή η καταστροφή της πραγματικότητάς μας; Σε αυτή τη συλλογή διηγημάτων φαντασίας, σε κόσμους αλλιώτικους, ταξιδιώτες και πολεμιστές, απλοί και καθημερινοί άνθρωποι βιώνουν με το δικό τους τρόπο την κατάληξη που όλοι πάντοτε φοβούνται.

Κριτική

“Τα οράματα του τέλους” αποτελούν μια συλλογή έξι διηγημάτων, τοποθετημένα χρονικά αλλά και τοπικά σε διαφορετικά σημεία.

Οράματα: ένας όρος που στην προκειμένη μπορεί να ερμηνευτεί το ίδιο ορθά με δύο τρόπους και θα το δούμε ξεκάθαρα στις τόσο διαφορετικές μεταξύ τους ιστορίες. Οράματα του τέλους που θα ήθελα, οράματα της ζωής που πέρασα.

Λίγο πριν το τέλος μας είτε αυτό αφορά στην ύλη του σώματος, είτε στις αξίες, είτε στο συναισθηματικό μας κόσμο, θα ήταν υπέροχο να βιώναμε, ανεξάρτητα από την έκβαση ή τη φύση του τέλους, μια κατάσταση limbo στην οποία όμως θα είχαμε τη δυνατότητα να παρέμβουμε και να τροποποιήσουμε πράξεις και βιώματα, να διορθώσουμε λάθη, να γίνουμε κυρίαρχοι ήρωες και λυτρωτές.

Ο συγγραφέας μπλέκει το παρελθόν του κάθε ήρωα με σκοπό να υφάνει το τέλος που πραγματικά του αρμόζει, σύμφωνα πάντα με τα θέλω του, έστω και σαν ύστατη προσπάθεια να επανορθώσει για το παρελθόν ή ν’ αφήσει μια κληρονομιά, έτσι ώστε οι εναπομείναντες να τη χρησιμοποιήσουν σαν βάθρο ή σανίδα σωτηρίας.

Σε αυτή τους την προσπάθεια, οι ήρωες θα πρέπει ν’ αναμετρηθούν με φανταστικά όντα, με τα στοιχεία της φύσης και, το χειρότερο όλων, με δαίμονες πάσης μορφής της σύγχρονης κοινωνίας. Όλοι τους μαχητές και δυναμικοί, στα προπύλαια του τέλους τους τουλάχιστον, μάχονται ως την ύστατη στιγμή, κατά κύριο λόγο για το ίδιο το Όραμα και την αξία. Σε γκρο πλάν, περιγραφικά τουλάχιστον αναφερόμενη στην μακροσκοπική τους όψη, φανταζόμαστε πώς μοιάζουν. Σε αντίθεση, η ψυχοσύνθεση τους είναι ιδιαίτερα έντονη και προδιαγράφεται ξεκάθαρα μέσα από τις πράξεις τους. Δεν είναι άτρωτοι, έχουν συναίσθημα, ελαττώματα, φοβίες, μα αυτό δεν τους σταματά από το να πολεμήσουν -κυριολεκτικά ή μεταφορικά.

Τα διηγήματα αρκετές φορές μου έφεραν στον νου ταξίδια που έκανα στο παρελθόν σε τρελά βουνά, παράξενους Βασιλιάδες που συνάντησα με εμμονή σ’ ένα έντονο χρώμα, ακόμα και παραμύθια που τα έπλεξαν με θρύλους ανά τους αιώνες όσοι ήθελαν να τα κρατήσουν ζωντανά. Μου άρεσε ιδιαίτερα ότι στα περισσότερα τα στοιχεία της φύσης, και κατά συνέπεια η δύναμη αυτών, έχει πρωτεύοντα ρόλο, όπως τους αρμόζει, απλά δοσμένα, αλληγορικά ή με σημειολογική υπόνοια κάποιες φορές.

Η γλώσσα ποικίλει και προσαρμόζεται ανάλογα με το ύφος της κάθε ιστορίας σε πολύ ικανοποιητικό βαθμό. Έτσι, είναι σαν να γράφει ένας άλλος, ένας διαφορετικός χρήστης της γλώσσας, σε κάθε ένα διήγημα, δεδομένου ότι τη χρησιμοποιεί με έναν ιδιαίτερα εξατομικευμένο τρόπο, αξιοποιώντας με τις επιλογές του τα ποικίλα μέσα που αυτή του προσφέρει, ενώ συγχρόνως παίζει με τον χρόνο και το τόπο, γεγονός το οποίο με προβλημάτισε, καθώς αντί να διαμορφώνει έτσι το ιδιαίτερο, το δικό του γλωσσικό ύφος, μοιάζει σαν κάποιος άλλος να μιλά κάθε φορά. Αν και επρόκειτο για διηγήματα, θα μπορούσε αυτό να ήταν αποδεκτό, θα ήθελα όμως να δω εντονότερα το στίγμα και τη συγγραφική του ταυτότητα. Ίσως και πάλι να είναι απλά η συγγραφική του εξέλιξη, καθώς η ολοκλήρωση της συλλογής διήρκεσε τρία χρόνια. Από την άλλη, για κάποιους, αυτή η ποικιλία υφών θα μπορούσε να θεωρηθεί άκρως ενδιαφέροουσα, καθώς οι εν λόγω εναλλαγές προσδίδουν, αν μη τι άλλο, επιπλέον επίπεδα στην ήδη πολυμορφική αυτή συλλογή.

Ο συγγραφέας μοιάζει να πειραματίζεται συγγραφικά σε διάφορες υποκατηγορίες του φανταστικού, από επικό μέχρι μαγικό ρεαλισμό, και ανταποκρίνεται στα περισσότερα από τα πειράματά του με αξιοπρέπεια, κάτι που μπορεί να το διακρίνει κανείς από τα πρώτα κιόλας διηγήματα.

Όλες οι ιστορίες, μιλώντας πάντα προσωπικά, έχουν πολύ καλά θεμέλια πλοκής και οι αρχικές-κεντρικές ιδέες με εξέπληξαν σε δύο από αυτές: στην Ροδοκόκκινη πόλη και στις Σκοτεινές αφηγήσεις, με την πρώτη να αποτελεί και την αγαπημένη μου.

Στην αντίπερα όχθη, έχουμε όμως μια ιδιόρρυθμη δόμηση των κειμένων και, γενικότερα της σελιδοποίησης, του βιβλίου. Κατανοώ ότι κατά την επιμέλεια μπορεί να «ξεφύγουν» κάποια πράγματα, αν και δεν το αποδέχομαι, παρά ταύτα απροσδιόριστα κενά που προκαλούν οπτικό χάσμα κατά την ανάγνωση και οι πολλές γραμματοσειρές ίσως θα έπρεπε να είχαν αποφευχθεί. Η τιτλοποίηση δε των κεφαλαίων στα διηγήματα, μου προκάλεσε σε αρκετά σημεία τεράστια σύγχυση, τόσο που δεν ήταν λίγες οι στιγμές που χρειάστηκε να συμβουλευτώ τα περιεχόμενα, όπου θα ήθελα να συμπεριλαμβάνονται και αυτοί οι υπότιτλοι.

Τα διηγήματα σφύζουν όλα από φαντασία και αδρεναλίνη, πράγμα το οποίο θα περίμενα να δω και στο εξώφυλλο, το οποίο, κατ εμέ, υστερεί των κειμένων. Αν και δεν θα έπρεπε επ’ ουδενί λόγω να κρίνουμε το περιεχόμενο από αυτό, δυστυχώς, αποτελεί μέρος του ίδιου του βιβλίου, σαν την πρώτη χειραψία μεταξύ ανθρώπων. Θα πρέπει, κατά την ταπεινή μου άποψη ως εκ των ανωτέρω, να είναι το στοιχείο εκείνο που θα σε κάνει να το ξεχωρίσεις και, φυσικά, αυτό που θα σου μείνει αποτυπωμένο στη μνήμη όταν το κατατάξεις στο αναγνωστικό σου ευρετήριο ή όταν χρειαστεί να το ψάξεις στη βιβλιοθήκη σου. Είναι ο τρόπος, εν ολίγοις, που θα σου συστηθεί, και όλοι ξέρουμε πόσο σημαντική είναι η πρώτη εντύπωση.

Αυτό που πραγματικά όμως που μου έλειψε είναι το μικρό κλασσικό βιογραφικό που έχουμε συνηθίσει να συναντάμε στο αυτάκι αριστερά με το πρώτο άνοιγμα. Σε γενικές γραμμές, μια αξιόλογη προσπάθεια με αρκετά θετικά στοιχεία από έναν νέο συγγραφέα με αρκετά πλούσιο για την ηλικία του έργο, σύμφωνα με γνωστή πλατφόρμα που επισκέφτηκα, προσπαθώντας ν’ αντλήσω κάποιες βασικές πληροφορίες για αυτόν.

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά