“Κυανοπώγωνας”: Παραμύθι ή μία τρομακτική αλήθεια;

by Γεωργία Αντωνιάδου

Τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος είναι Κυανοπώγωνας;

Είναι μια έκφραση που πηγάζει από τον ήρωα  ενός γαλλικού λαϊκού μύθου. Μεταφορικά, είναι ο εγκληματίας, ο συζυγοκτόνος ή  αυτός που σκοτώνει τις ερωμένες του.

Πιστεύω ότι δεν υπάρχει κατάλληλος τρόπος να ξεκινήσουμε το συγκεκριμένο άρθρο. Διότι, δεν θα μιλήσουμε ούτε για κάποιο αγαπημένο παραμύθι όλων όπως κάναμε στα προηγούμενα, ούτε και μπορώ να πω ότι γνώριζα όσα έμαθα γι’ αυτό. Κυανοπώγωνας, μία λέξη τόσες επιρροές. Με εντυπωσίασε το πόσο πολύ επηρέασε  η ιστορία αυτή τις τέχνες, κυρίως τον κινηματογράφο, και το ότι προέκυψε από αληθινά γεγονότα. Όμως, επειδή ίσως δεν γνωρίζουν όλοι για ποια ακριβώς ιστορία μιλάω, ας δούμε ποιο είναι το θέμα αυτού του παραμυθιού.

Το Παραμύθι

Ο Κυανοπώγωνας ήταν ένας άντρας που είχε αρκετή εξουσία και ήταν επίσης πολύ πλούσιος. Το όνομά του ήταν βασισμένο στην μπλε γενειάδα του. Όλοι τον απέφευγαν και τον φοβόντουσαν. Σε μία επίσκεψή του ζήτησε από τον οικοδεσπότη να παντρευτεί μία από τις κόρες του. Τελικά η μικρότερη κόρη του οικοδεσπότη δέχτηκε να παντρευτεί τον Κυανοπώγωνα και μετά από τον γάμο πήγε να ζήσει στο κάστρο του.  Σε σύντομο χρονικό διάστημα όμως εκείνος ενημέρωσε την σύζυγό του πως έπρεπε να φύγει. Της παρέδωσε μία αρμαθιά με κλειδιά που άνοιγαν όλες τις πόρτες του κάστρου και της ζήτησε να μην χρησιμοποιήσει ένα συγκεκριμένο κλειδί.

Αφού λοιπόν ο άντρας έφυγε την κοπέλα επισκέφτηκε η αδερφή της. Παρά την συμβουλή της αδερφής της να τον υπακούσει η περιέργεια της μικρής κοπέλας υπερίσχυσε. Έτσι έφτασε μπροστά από την πόρτα και όταν μπήκε στον χώρο το σοκ της ήταν απερίγραπτο καθώς μέσα βρήκε όλες τις προηγούμενες συζύγους του άντρα της νεκρές και κρεμασμένες σε έναν τοίχο. Ο χώρος ήταν γεμάτος αίματα και σε μία στιγμή απροσεξίας έριξε το κλειδί πάνω τους. Το σήκωσε βιαστικά και έφυγε από τον χώρο εκείνο. Έτρεξε να πει στην αδερφή της τι είχε ανακαλύψει. Τότε απροειδοποίητα ο Κυανοπώγωνας επέστρεψε στο κάστρο και εκείνη προσπάθησε να καθαρίσει το κλειδί ώστε να μην ανακαλύψει ότι τον παράκουσε. Για κάποιον περίεργο λόγο όμως ο λεκές δεν έφευγε πάνω από το κλειδί. Έτσι ο Κυανοπώγωνας ανακάλυψε ότι η γυναίκα του τον έχει παρακούσει και αποφάσισε να την σκοτώσει ώστε να την τιμωρήσει για την ανυπακοή της. Εκείνη ζήτησε λίγη ώρα να προσευχηθεί και κλείστηκε σε ένα δωμάτιο με την αδερφή της. Τρομαγμένες άκουγαν τα χτυπήματα του στην πόρτα και ήξεραν πως το τέλος πλησίαζε. Πριν όμως το τελικό χτύπημα του δώσει πρόσβαση στο δωμάτιο, εμφανίστηκαν στο κάστρο τα δύο αδέρφια των κοριτσιών και σκότωσαν τον αιμοδιψή άντρα.

Η κοπέλα με την περιουσία που της κληρονομήθηκε βοήθησε την αδερφή της να παντρευτεί και τα αδέρφια της να γίνουν ναυτικοί. Η ίδια βρήκε έναν σύζυγο με τον οποίο έζησε τελικά μία ήρεμη ζωή. Και έζησαν αυτοί καλά και εμείς… σίγουρα με όλα αυτά όχι καλύτερα!

Προέλευση

Η πιο γνωστή καταγεγραμμένη εκδοχή του παραμυθιού έγινε από τον Σαρλ Περώ και δημοσιεύθηκε το 1697 στην συλλογή γαλλικών ιστοριών με τίτλο “ Histoires ou contes du temps passé“. Φυσικά, έρχεται η στιγμή που φτάνουμε στο ερώτημα, πρόκειται απλά για μια ιστορία ώστε να τρομάζουν τα παιδιά ή κρύβεται κάποια επιρροή πραγματικών γεγονότων από πίσω. Και βέβαια, όπως στα περισσότερα παραμύθια, όντως κρύβεται κάτι. Κάτι που είναι εξίσου βίαιο και αποτρόπαιο με το ίδιο το παραμύθι.

Έχουμε δύο εκδοχές ή μία χρονολογείται το Σεπτέμβριο του 1405 – Οκτώβριο του 1440. Το όνομα αυτού είναι Gilles de Rais, ήταν ιππότης και άρχοντας από τη Βρετάνη. Έμεινε στην ιστορία για την φήμη του και τέλος για τις πράξεις του που τον καταδίκασαν ως κατά συρροήν δολοφόνο παιδιών. Από το 1427 έως το 1435 ο Gilles de Rais υπηρέτησε ως διοικητής στον Βασιλικό Στρατό και πολέμησε μαζί με την Joan of Arc εναντίον των Άγγλων και των Βουργουνδών. Κατά τη διάρκεια του Εκατονταετούς Πολέμου, για τον οποίο διορίστηκε στρατάρχης της Γαλλίας. Αφού παράτησε την στρατιωτική ζωή άρχισαν να ακούγονται διάφορες φήμες για το τι έκανε. Όμως τελικά αποδείχτηκαν οι δολοφονίες που είχε διαπράξει το 1440 όπου και κρεμάστηκε. Τα παιδιά που σκότωσε θεωρείται ότι ήταν εκατοντάδες.

Και ερχόμαστε στην δεύτερη εκδοχή που αφορά τον Conomor. Πρόκειται για έναν επίσης κυβερνήτη της Βρετάνης. Το όνομά του σημαίνει “Μεγάλο Σκυλί”. Ήταν ένας άνθρωπος υπερβολικά βίαιος που σκότωνε τις γυναίκες του.

Η Ματωμένη Κάμαρα

Όταν συζήτησα με την Αταλάντη Ευριπίδου την ιδέα μου για το συγκεκριμένο άρθρο, μου είπε αμέσως να διαβάσω την Ματωμένη Κάμαρα της Angela Carter. Και την ευχαριστώ ειλικρινά γι’ αυτό διότι πρόκειται για ένα υπέροχο βιβλίο, με την πρώτη ιστορία να επικεντρώνεται στον μύθο του Κυανοπώγωνα με μία ιδιαίτερη αφήγηση και υπέροχες περιγραφές. Ειλικρινά μπορεί να πρόκειται για μία ιστορία που δείχνει την υπεροχή του άντρα, μα αυτή η γυναίκα καταφέρνει να δείξει την δύναμη της γυναίκας με έναν ιδιαίτερο τρόπο. Προτείνω σε όσους ενδιαφέρονται να το διαβάσουν αξίζει πραγματικά.

Έχουμε λοιπόν την ίδια ακριβώς ιστορία με διάφορες μικρές παραλλαγές που φτιάχτηκαν για τον σκοπό που προανέφερα. Δηλαδή, να δείξουν την διαφορά στην δύναμη της γυναικείας φύσης σε σύγκριση με τον αρχικό μύθο. Δεν θα αναφέρω περισσότερα διότι δεν θέλω να σας αποκαλύψω κάτι που θα χαλάσει την ανάγνωση της ιστορίας.

Επιρροές στον Κινηματογράφο

Όπως ήδη ανέφερα με εντυπωσίασε το πόσο πολύ έχει επηρεάσει αυτός ο μύθος τον χώρο του κινηματογράφου. Υπάρχουν αρκετές ταινίες που βασίστηκα πάνω σε αυτό το παραμύθι για την εξέλιξη της υπόθεσής τους. Αν και συνηθίζω να τις αναφέρω με χρονολογική σειρά συνήθως, αυτήν την φορά θα ξεκινήσω από μία ταινία που είδα πρόσφατα και μου άρεσε για διάφορους λόγους.

Crimson Peak 

Πώς θα μπορούσε να είναι κάτι λιγότερο από υπέροχο; Σκηνοθέτης του είναι ο γνωστός σε όλους Guillermo del Toro και το έτος παραγωγής της το 2015. Πριν δω τον Πορφυρό Λόφο την προηγούμενη μέρα είχα ήδη δει τον Λαβύρινθο του Πάνα. Περιττό να αναφέρω το δέος και τα συναισθήματα που ένιωσα, όσοι το έχουν δει σίγουρα καταλαβαίνουν για τι ακριβώς μιλάω. Περίμενα όλη μέρα στην δουλειά να έρθει η ώρα να δω τον Πορφυρό Λόφο και η αναμονή με δικαίωσε καθώς ήταν πραγματικά υπέροχος. Ο ρομαντισμός, η ωμή βία και και το μυστήριο των φαντασμάτων και της επιβλητικής έπαυλης ήταν δεμένα με τόσο μοναδικό τρόπο που σε μάγευαν και σε έριχναν στον κόσμο αυτό χωρίς να επιθυμείς να βγεις από εκεί. Μαγεύτηκα από τις εικόνες, τα χρώματα, την μουσική δεν θυμάμαι κάτι που να μην μου προκάλεσε άπειρα συναισθήματα. Και μπορώ να πω ότι από εκεί κυρίως μου ήρθε η ιδέα για το άρθρο του Κυανοπώγωνα. Δεν θα πω περισσότερα καθώς πρέπει να τρέξετε να την δείτε όσοι δεν την έχετε δει ακόμα και οι υπόλοιποι γράψτε μου πώς σας φάνηκε!

Υπόλοιπες Ταινίες

  • Barbe-bleue – ταινία μικρού μήκους από τον Georges Melies.
  • Bluebeard’s 8th Wife – του 1923 από τον Sam Wood
  • Bluebeard’s Eight Wife – του 1938 remake
  • Bluebeard – από τον Edgar G. Ulmer
  • Secret Beyond the Door – του 1948 σύγχρονη προσαρμογή από τον σκηνοθέτη Fritz Lang και παραγωγή του Walter Wanger
  • Bluebeard’s Six Wives – του 1951, Ιταλική κωμωδία από τον σκηνοθέτη Carlo Ludovico Bragaglia
  • Juliette, or Key of Dreams – του 1951, Γαλλική ταινία βασισμένη σε ταινία του 1930 με το ίδιο όνομα.
  • Blaubart – του 1951, Γερμανογαλλική ταινία με σκηνοθέτη τον Christian Jaque και πρωταγωνιστή τον Hans Albers
  • Bluebeard – του 1972, από τον σκηνοθέτη Edward Dmytryk, με πρωταγωνιστή τον Richard Burton
  • Barbe Bleue – σκηνοθετημένη από την Catherine Breillat, ήταν από τις πιο πιστές μεταφορές σύμφωνα με τον Charles Perrault.
  • Monsieur Verdoux – του 1947, σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής ο Charles Chaplin.
  • The Piano – του 1993 σε σκηνοθεσία από την Jane Campion
  • Ochen’ siniya boroda (“Very blue beard”) – του 1979 Soviet animated film
  • La dernière femme de barbe bleue – του 1996 Urkraine-France animation film
  • Ex Machina – του 2015, γραμμένη και σκηνοθετημένη από τον Alex Garland

Θέατρο

  • Bluebeard – Παράσταση Μπαλέτου από τον Marius Petita και μουσική του Pyotr Schenk. Έκανε πρεμιέρα το 1896 στην Ρωσία.
  • Bluebeard’s kitchen – από τον Marc von Henning και τους Νίκος Χατζόπουλος, Ακύλλας Καραζήσης, Μαρία Σκουλά, Μαρία Κεχαγιόγλου, Ναταλία Δραγούμη και Άννα Μάσχα. Έκανε πρεμιέρα στις 31 Οκτωβρίου του 2001 στην Αθήνα.
  • Bluebeard – Παράσταση μπαλέτου από τον σκηνοθέτη και χορογράφο Stasa Zurovac και τον συνθέτη Marjan Necak.

Σειρές

  • Bluebeard  Grimm’s Fairy Tale Classics αποτελούσε μέρος στο “Grimm Masterpiece Theater”
  • The character Bluebeard is also featured as one of seven servants in the 2011 anime Fate/Zero.
  • Ο Κυανοπώγωνας εμφανίστηκε επίσης στο The Fairytale Detective Sandra ως κακός στο επεισόδιο “The Forbidden Room”.
  • Bluebeard is featured in Scary Tales,  σκηνοθεσία του Discovery Channel, επεισόδιο 1 το 2011.
  •  Famous Tales (1951), σκηνοθετημένο από τον Burl Ives, με μουσική του Albert Hague.
  • Hannibal , Season 3 episode 12 “The Number of the Beast is 666”

Εύχομαι πραγματικά να απολαύσετε και αυτό το άρθρο και σίγουρα να προσέχετε σε ποιον θα πείτε το ναι! Άλλωστε, μην ξεχνάμε πως κάποτε μέχρι και η Khaleesi γοητεύτηκε από έναν “Κυανοπώγωνα”.

Daario Naharis by Steamey

Cover art: Blue Beard by CoalRye

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα., συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά