Οι Παλιοχαρακτήρες : Οι καλύτεροι “κακοί” της Λογοτεχνίας

by Γιώργος Σκαγιάκος

 Evil laugh: Optional

“Κακό είναι κάτι που είσαι ή μήπως κάτι που κάνεις;”

Bret Easton Ellis

Και ενώ ο Αριστοτέλης και τα Ηθικά του, ο Σοφοκλής με τον Οιδίποδα Τύραννό του ακόμα και ο Θωμάς ο Ακινάτης, ο Σπινόζα και ο Γιουνγκ, φαντάζουν δελεαστικά κατάλληλοι για να ξεκινήσει αυτό το αφιέρωμα, πάντοτε κάτι συμβαίνει και όλα ανατρέπονται καθώς μια πόρτα ανοίγει τρίζοντας και βήματα ακούγονται πάνω σε ένα ξύλινο δάπεδο.

Λίγες στιγμές αργότερα μια βροντή έρχεται για να κάνει τα τζάμια να τρίξουν. Το ουρλιαχτό ενός ζώου μεταξύ σκύλου και λύκου και μια διάθεση τρόμου με βάτες και κόκκινη δερματίνη από την δεκαετία του ’80, καταλαμβάνει την ατμόσφαιρα.

Η αλήθεια είναι ότι το Thriller του μακαρίτη του Jackson δεν το έχω στην συλλογή μου. Μάλλον φταίει το γεγονός ότι είχα λίγο διαφορετικά ακούσματα. Ίσως θα έπρεπε να αναθεωρήσω, όμως το ομολογουμένως πασίγνωστο τραγούδι, θεωρούσα ότι ήταν αρκετά αδιάφορο – το “ψεύτικο” είναι πιο σωστή λέξη – ως προς το θέμα που εξυπηρετούσε. Όμως ενώ στο σύνολο του δεν μου “μιλούσε”, υπήρχε πάντοτε κάτι που περίμενα διακαώς όποτε το άκουγα και αυτό δεν ήταν τίποτε άλλο παρά εκείνη η στιγμή, όπου το “εκκλησιαστικό όργανο” έβγαζε  εκείνη την μακρά μονότονη νότα δίνοντας τo πάτημα στον Vincent Price να ξεκινήσει εκείνον θρυλικό του μονόλογο:

“Darkness Falls Across the Land…”

Χρόνια μετά, λίγες μέρες πριν και ενώ ο πρόλογος που θα συμπεριλαμβάνει έναν ορισμό για το Κακό, πασχίζει να πάρει μορφή, το Thriller παίζει στο πλατό ενός φίλου. Η συζήτηση δεν είναι καθόλου ενδιαφέρουσα αφού σχεδόν όλοι οι συνδαιτημόνες συμφωνούν: Το Κακό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το Καλό. Θεολογικές προσεγγίσεις οι περισσότερες, σκαλίζουν την συμβολική  πλευρά του Κακού. Το Καλό προϋπήρξε καθώς ο Διάβολος (Κακό) είναι δημιούργημα του Θεού. Όμως αυτή η εκδοχή θυμίζει λίγο την αγωνία ενός συγγραφέα να κάνει πολύ κακό, τον “κακό” χαρακτήρα της ιστορίας του, ώστε ο “καλός” να είναι πολύ καλός. Η εκδοχή της συγκρίσεως μοιάζει σαν μια κακή παράφραση εκείνης του Αριστοτέλη που διατυπώνει ότι Κακό είναι όλα εκείνα που αντίκεινται στο Καλό.

Όλα οδηγούν στο Καλό. Ακόμη και η γνώση για το Κακό, οδηγεί στην σπουδή του Καλού. Δίκαιο. Δεν θα γίνεται αλλιώς άλλωστε αφού υπάρχει και μια Κάθαρση που πρέπει να εξυπηρετηθεί.

Τα επιχειρήματα ίσως να ήταν πειστικά αλλά κάτι έλειπε. Σαν να προσπαθείς να δικαιολογήσεις τον κανιβαλισμό του Χάνιμπαλ αναφέροντας  ατυχώς τα ψυχολογικά τραύματα της παιδικής ηλικίας του. Το δέχομαι αλλά με αυτόν τον τρόπο ευτελίζεται το Chianti, με το οποίο συνόδευε το δείπνο του.

Αν λοιπόν υπάρχει Καλό με όλη την αγάπη και την μεγαλοπρέπεια που το διακρίνει, ακριβώς απέναντι στέκεται το Κακό με το ίδιο σκοτεινό μεγαλείο του.

Κάπως έτσι θα έπρεπε να φτάσω σε έναν ορισμό. Πάντοτε όμως θεωρούσα πως  αν θες να καταστρέψεις κάτι, δημιούργησε έναν κανόνα και βάλε το μέσα. Έτσι φαντάζει και ο ορισμός του Κακού. Το κακό, λέει ο πιο διάτρητος, είναι η απουσία  του Καλού. Ας δούμε όμως τι θέλει να πει ο “ποιητής”:

Το Καλό ορίζεται από ένα σύστημα αξιών. Το σύστημα αξιών το ορίζουν οι άνθρωποι. Οι Άνθρωποι επίσης το ονομάζουμε Ηθική. Η Ηθική εξελίσσεται και αλλάζει όπως ακριβώς υποτίθεται ότι εξελίσσονται οι άνθρωποι. Και τα προβλήματα σε αυτό το σημείο είναι δύο:

α. βάσει εξέλιξης κάτι που σήμερα θεωρείται Καλό, στο μέλλον δύναται να θεωρείται Κακό αλλά και το αντίστροφο. Λάθος; Αυτό σημαίνει ότι η Ηθική δεν είναι σαφώς καθορισμένη:

β. άρα και η παραβίαση της Ηθικής (Κακό) ορίζεται σε γενικές γραμμές. Άρα συνοψίζοντας το Κακό είναι κάτι σχετικό. Not! Tο Κακό είναι κάτι ανώτερο απ΄όλα τα παραπάνω, αφού ο Κακός εκείνος τύπος που τρώει ανθρώπους για δείπνο, ο άλλος εκείνος ο ευφυής, που θεωρείται ως ο Ναπολέων του εγκλήματος  ή ο πρωτόγονος που με σκισμένα τα ιμάτια του, τρομοκρατεί τον Κόσμο στα σοκάκια του Λονδίνου δεν είναι ρόλοι αβανταδόρικοι που εξυπηρετούν αποκλειστικά τον ρόλο του Καλού που σχεδόν πάντα θριαμβεύει. Δεν είναι κομπάρσοι.

Evil Laugh: Required

Ταυτόχρονα σχεδόν με αυτήν σκέψη,  η πράξη του Κακού σταματά να είναι απλά μια βίαιη ενέργεια. Τόσο απλά, σχεδόν φυσιολογικά, το Κακό ξεπερνά μια πράξη. Παίρνει σάρκα και οστά και γίνεται κατάσταση. Άλλες πάλι φορές χρησιμοποιεί το Σκοτάδι όπου οι άνθρωποι είναι ανίσχυροι και επιτίθεται με τρόπους που ονομάζουμε υπερφυσικούς. Όμως και σε τούτη την περίπτωση, το Κακό είναι κατάσταση. Θα μου πείτε -και ακούγεται λογικό- ότι όσο πιο σκοτεινός είναι χαρακτήρας που ενσαρκώνει το Κακό, τόσο πιο φωτεινός ξεπροβάλει ο χαρακτήρας που συμβολίζει το Καλό. Όμως δεν υπάρχει θέση για την λογική όταν μιλάμε για το Κακό και θα ήταν τουλάχιστον αδικία να ορίσουμε κανόνες Φυσικής ή Μαθηματικών για να περιορίσουμε μια κατάσταση σε έναν ορισμό που ουσιαστικά θα είναι μέτρο σύγκρισης.

Το Κακό δεν εξαρτάται από παραμέτρους. Δεν έχει κίνητρα.  Είναι απλά Κακό. Ένα αυτόνομο Βασίλειο με κατοίκους αυτόχθονες και ο προσδιορισμός που του δίνουμε δεν το αφορά καν. Οι ονοματοδοσία είναι καθαρά ανθρώπινος ψυχαναγκασμός. καθώς ονομάζοντας κάτι που δεν ορίζεις, ο άνθρωπος δημιουργεί την ψευδαίσθηση της γνώσης. Μαγικά σχεδόν, ακριβώς εκείνη την στιγμή στο μυαλό μου, δημιουργήθηκε εκείνος ο κύκλος του Ταοϊστή: Το Γιν και το Γιαν.

Πριν καλά-καλά εμπεδώσω τον ασπρόμαυρο κύκλο, σκέφτηκα εκείνη την αγαπημένη λέξη από F. Στο άκουσμα της, ο νους έφερε στο προσκήνιο τον Θεό και τον Διάβολο, το συν και το πλην (για το άπειρο, ούτε κουβέντα), τον Ηρακλή και τους άθλους του και γενικότερα πριν το καταλάβω, βρέθηκα να αναθεματίζω τη δυτική κουλτούρα μου  και τα αρχέτυπα της. Και όλα αυτά επειδή στο πλατό έπαιζε ο Jackson; Μα τι θα ήταν το Κακό δίχως μια νότα ειρωνείας!

Ο Vincent Price ξεκίνησε να γελά με εκείνο το βαθύ χαρακτηριστικό καγχασμό του. Δεν ήταν επιδοκιμασία, ούτε αποδοκιμασία αλλά είχα αυτό που ήθελα. Και ενώ οι συνδαιτημόνες είχαν φτάσει την συζήτηση στα δυσθεώρητα ύψη του Δάντη και της Κόλασής του, κάτω από τις αμυδρές γρατσουνιές του βινύλιου, όλα σώπασαν και το μόνο που έμεινε ήταν η Lady Macbeth να μου λέει:

“Come, you spirits that tend on mortal thought, unsex me here,
and fill me from the crown to the toe top-full of direst Cruelty”

Και εκεί ακριβώς άρχισαν να “σκάνε” από παντού Κακοί! Υπέροχοι, άσχημοι Κακοί που ποτέ δεν υπήρξαν αβανταδόροι αλλά μαζί με τον κεντρικό ήρωα-τον Καλό της Υπόθεσης- με την clean cut φυσιογνωμία, το φωτοστέφανο και τις όμορφες ατάκες, χρωμάτιζαν την αντίληψη που έχουμε για τον κόσμο μας. Ποιοι όμως ήταν αυτοί οι καταπληκτικοί Κακοί;

Οι Sabbath παίζουν τις πρώτες νότες του The Mob Rules καθώς δύο μόνο συμπτώσεις αρκούν για να με πείσουν ότι δεν υπάρχουν συμπτώσεις και ξεκινάμε:

Annie Wilkes, Misery (1987)

Stephen King – Μίζερι
(μετ. Παλμ. Ισμυρίδου, εκδ. Bell 2007) 

Καλό θα είναι να δώσετε βάση σε τούτη τη Κακή περσόνα: η Annie είναι θαυμάστρια του Paul Sheldon. Αγαπά τα βιβλία του  που αφορούν στην ηρωίδα του Misery. Σώζει τον αγαπημένο της συγγραφέα για να ανακαλύψει ότι μόλις ο δημιουργός “σκότωσε” την ηρωίδα της. Τι μπορεί να πάει καλά για τον άμοιρο συγγραφέα, όταν η εμμονή της περνάει σε άλλα επίπεδα; Θα αφήσω στην άκρη όλα τα υπόλοιπα στοιχεία που συνθέτει ο King για το προφίλ της περσόνας της και θα κρατήσω μόνο ένα: η Annie είναι θαυμάστρια. Μεγάλη θαυμάστρια.                     

“You’re gonna be just fine. I’ll take good care of you. I’m your number one Fan”

Mr. Hyde, The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1886)

Robert Louis Stevenson  – Δόκτωρ Τζέκυλ και Κύριος Χάιντ
(μετ. Θεοδ. Καλοπίσης, εκδ. Αίολος 2004)

…διότι στην πραγματικότητα, ο χειρότερος Κακός βρίσκεται μέσα σου. Βλέπεις, η δικαιολογία “αποκοιμήθηκα και μόλις ξύπνησα, ήταν ο κακός εαυτός μου, που είχε τον έλεγχο” είναι πολυπαιγμένη και πλέον κανείς δεν την πιστεύει (ούτε καν η Buffy).

If he be mr Hyde, he had thought I shall be Mr Seek”

Hannibal Lecter, Red Dragon, The Silence of the Lambs (1981/1988)

Thomas Harris – Κόκκινος Δράκος, Η σιωπή των αμνών[…]
(Μετ. Μάρκος Χρόνης / Παν. Τασιόπουλος, εκδ. Bell 2002/2014 μεγ. σχήμα)

Δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψει κάποιος τι ακριβώς “παίζει” με τον αγαπητό Lecter. O ίδιος ο δημιουργός του σε κάποιο σημείο της “Σιωπής των Αμνών” προσπαθεί να εμπεδώσει τον χαρακτήρα που έφτιαξε:

…δεν έχουν ονομασία για αυτό που είναι.

Τέσσερα  τρομακτικά χαρακτηριστικά:  Ευφυής, ψυχίατρος, κατά συρροήν δολοφόνος, κανίβαλος. Ίσως ο πιο διάσημος αλλά και ο πιο  επιτυχημένος “κακός” από αυτούς που παρουσιάζονται σε αυτό το αφιέρωμα. Αυτό εν μέρει οφείλεται στον Άντονι Χόπκινς, που στα ομώνυμα φιλμ ενσάρκωσε τον Dr Lecter. Βέβαια είχε προηγηθεί, ο Bryan Cox στο Manhunt του Michael Man όπου και οι διαφορές μεταξύ συγγραφέα και παραγωγής οδήγησε σε κάποιες ανούσιες διαφοροποιήσεις, όπως ο τίτλος της ταινίας που ουσιαστικά είναι ο Κόκκινος Δράκος αλλά και στην προφορά του επωνύμου που ήταν Lector.

Επίσης, μια πολύ σοβαρή και επιτυχημένη ενσάρκωση του κανίβαλου-ψυχίατρου έγινε από τον καταπληκτικό Mads Michelsen στη σειρά “Hannibal”. Εντάξει, ήρθε η ώρα να βγάλω το παράπονο που καίει για χρόνια, τα σωθικά: λυπήθηκα την κατάληξη αυτού του φοβερού κακού που έπεσε θύμα της πένας του δημιουργού του καθότι το απόλυτο Κακό δεν έχει κίνητρα και σε καμιά περίπτωση δεν άγεται και φέρεται από ψυχολογικά τραύματα. Είναι Κακό γιατί απλά αυτή είναι η φύση του. Έτσι κάπως έχω διαγράψει το Hannibal Rising από την μνήμη μου. Long Live Hannibal thε Cannibal!

I ate his liver with some fava beans and a nice chianti.”

Ambrosio, The Monk (1796)

Matthew G. Lewis – Ο Καλόγερος
(Μετ. Αλ. Κοσματόπουλος, Κυρ. Αθανασιάδης, εκδ. Gutenberg 2005)

O μακρινός πρόγονος του στερεοτυπικού κολασμένου ιερέα, ο Ambrosio, χρησιμοποιεί ευσεβή εμφάνιση του για να καλύψει το πλήθος των ανόσιων ορμών του. H πρώτη παράβαση – ο πόθος του για τον πειρασμό μεταμφιεσμένο σε καλόγρια -τον καταβροχθίζει. Από εκεί και και πέρα, η κάθοδος προς στο Κακό είναι μια γλιστερή κατηφόρα που οδηγεί το Γοτθικό μυθιστόρημα σε μια -τηρουμένων των αναλογιών- πρωτόγνωρη κλιμάκωση.

“Poor Matilda! She sleeps in the Grave, and her broken heart throbs no more with passion.”

Captain Ahab, Moby-Dick (1851)

Herman Melville – Μόμπι Ντικ, Η φάλαινα
(μετ. Αθανάσιος Κ. Χριστοδούλου, εκδ. Gutenberg 2006)

To μεγαλύτερο και σοβαρότερο πρόβλημα αυτού του αφιερώματος: ο Captain Ahab είναι ο βασικός χαρακτήρας του Moby Dick. Ο ήρωας της “φάλαινας” που γράφηκε το 1851 και θεωρείται ως ένα δείγμα της Αμερικανικής Αναγέννησης. Ήρωας όμως καλείται  το πρόσωπο που όλοι τον θαυμάζουν για το θάρρος, τα υπεμέτρα επιτεύγματα ή την ευγενή του ποιότητα. Αυτό τουλάχιστον ορίζει το λεξικό της Οξφόρδης (Oxforddictionaries.com/definition/hero). Διαβάζοντας όμως το βιβλίο του Herman Melville έρχεται πιο φυσικά, περισσότερο λειτουργικά και ρεαλιστικά, να δεις τον Captain Ahab ως τον Κακό της ιστορίας αφού Κακός ορίζεται εκείνος ο χαρακτήρας του οποίου οι φαύλες πράξεις ή κίνητρα εξυπηρετούν την πλοκή. Ασφαλώς και ο χαρακτήρας του δεν είναι μόνο τα παραπάνω αλλά αυτή η φιλολογική αμφιβολία αλλά και φοβερή περιπλοκότητα του, τον καθιστά άξιο μέλος του αφιερώματος. Τουλάχιστον ξεκαθαρίσαμε ότι δεν είναι η Φάλαινα , ο Κακός της υπόθεσης.
Τι… Όχι;

“It is Not Down on any Map. True Places Never are”

Patrick Bateman, American Psycho (1991)

Αμερικάνικη Ψύχωση – Bret Easton Ellis
(μετ. Χρήστος Τόμπρας , εκδ. Σέλας (1992)

Αλήθεια πόσο τρελός είναι ο Patrick Bateman; Ε, λοιπόν ήταν αρκετά τρελός ώστε να βασανίσει τόσους και να σκοτώσει άλλους τόσους. Όχι μωρέ… Στο μυαλό του ήταν όλα! Μα αυτό δεν ακυρώνει την τρέλα…”

Μια καθημερινή συζήτηση πάνω σε ένα έντονο ψυχολογικό θρίλερ, μεταξύ δύο φίλων. Για το τελευταίο δεν ορκίζομαι. Μπορώ να πω όμως με σιγουριά ότι ο Bret Easton Ellis σε τούτο το βιβλίο, έχει δημιουργήσει έναν πολύ σκοτεινό και δικαιωματικά τρομακτικό χαρακτήρα. Δεν είναι η ακραία συμπεριφορά του χαρακτήρα που τον κάνει τόσο τρομακτικό, όσο ότι αυτή συνοδεύεται από μια πλήρη αποσύνδεση από την πραγματικότητα. Αυτό το συστατικό με κάνει να τον θεωρώ κακό. Δεν είναι απλώς παρανοϊκός αλλά είναι τόσο παρανοϊκός που αδυνατεί να αισθανθεί οτιδήποτε όταν δεν βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού. Κατά ένα παράξενο τρόπο σαν αναγνώστης,  με ώθησε να αναρωτηθώ, τι στο διάολο συνέβαινε στα μυαλά των γιάπηδων κατά την διάρκεια του Χρηματιστηριακού Κραχ της δεκαετίας του ’80 στην Wall Street.

You are not terribly important to me “

Iago, Othello ( ~ 1603)

Οθέλλο – William Shakespeare
(μετ. Ερρίκος Μπελιές, εκδ. Κέδρος 2008)

Ένας καταπληκτικός Κακός. Ένας επικίνδυνος χαρακτήρας που κρατά απασχολημένους μόνιμα, ιντριγκάροντας άπαντες εδώ και αιώνες με την “Μακιαβελική” πλευρά μιας κακίας που χειραγωγεί τους άλλους χαρακτήρες κάνοντας χρήση των δικών τους αδυναμιών (ή και χαρισμάτων ακόμη) όπως για παράδειγμα: τον ρατσισμό του Μπαρμπάντιο, τον πόθο του Ροντρίγο για την Δεισδαιμόνα, τη ζήλια του Οθέλλο, την αίσθηση του χιούμορ και την ικανότητα του Κάσσιου, να μεθά γρήγορα και πάει λέγοντας.   Βλέπετε, όπως και στην περίπτωση του Mr Hyde, o χειρότερος Κακός είναι εκείνος που σε γνωρίζει καλύτερα. Ίσως εκείνος που αγαπάς. Το χειρότερο κίνητρο είναι μην υπάρχει κίνητρο. Ακριβώς αυτό που είπε ο Samuel Colleridge για τον Ιάγο, “κακοήθεις κακοήθειες”. Επίσης, ο χειρότερος Κακός είναι εκείνος που απασχολεί περισσότερο κείμενο ακόμη και από τον ήρωα που τιτλοφορεί το έργο. Για τον Ιάγο θα κάνω μια εξαίρεση και θα αποφύγω να παραθέσω μια “δική” του Evil ατάκα. Θα προσθέσω όμως μια της συγγραφέας Joan Didion που θεωρώ πως αντικατοπτρίζει  όλα εκείνα που θα ήθελα να μάθω για το Κακό, αλλά ποτέ δεν θα ήθελα να γνωρίζω.

“What makes Iago Evil ? Some people ask. I Never Ask

Count Dracula,  Dracula ( 1897)

Δράκουλας – Bram Stoker
(μετ. Αννέτα Καπόν,  εκδ. Στοχαστής 2009)

Για αρχή, ξεχάστε την εκδοχή του F.F.Coppola περί παντοτινής αγάπης. Ξεχάστε επίσης  την άγρια ομορφιά του Gary Oldman, εκείνη τουλάχιστον όπου περιδιαβαίνει τους δρόμους του Λονδίνου φορώντας εκείνα τα μοβ -αλά Lennon – γυαλιά ηλίου. O Κόμης της Νουβέλας του Bram Stoker δεν καταδιώκει την Mina Harker γιατί του θυμίζει την παλιά και αιώνια αγάπη  του. Δεν διστάζει να την μετατρέψει σε ένα τέρας όπως είναι ο ίδιος. Πράττει όλα αυτά που πράττει γιατί μπορεί. Γιατί διασκεδάζει διαφθείροντας τους αθώους και πληγώνοντας τους ανταγωνιστές /εχθρούς όπως ο Jonathan Harker, ο σύζυγος της Mina. Και εκεί ακριβώς υπάρχει κάτι τόσο έντονα ικανοποιητικό στον Κακό που δεν αραδιάζει καμιά από τις δικαιολογίες για εκείνον, αλλά ακόμη και για εκείνη που ανοικτά, αναγνωρίζει την φρίκη, του τι είναι οι δύο τους, και όχι μόνο δεν το αρνείται αλλά το αγκαλιάζει. Δεν αιτιολογεί τίποτε. Δεν έχει καμιά απολύτως αδυναμία από εκείνες που οι κοινοί θνητοί κουβαλούν. Δεν αγαπά, δεν μισεί. Δεν αποζητά πλούτο , ούτε και δύναμη (μην τρελαθούμε έχει ήδη όση χρειάζεται). Το μόνο που θέλει είναι να καταστρέψει και είναι ικανός να το κάνει για πάντα. Αυτός είναι ο Δράκουλας. Ο Πραγματικός Δράκουλας και ακριβώς εκεί βρίσκεται ο αντίκτυπος που προκάλεσε η περίφημη νουβέλα του Stoker. Σκεφτείτε τώρα ψύχραιμα και λογικά, πόσο αποδυναμώνεται αυτός ο θρύλος στην εκδοχή του φιλμ του Coppola και πόσο πιστή είναι η εκδοχή του Terence Stamp, του Christopher Lee και της Hammer.

Satan, “All Around”* Villain

Υπάρχει μια ολόκληρη σχολή μελετητών που πιστεύουν ακράδαντα ότι στο έπος “Paradise Lost” του John Milton(1608-1674), o κακός είναι ο Θεός. O ίδιος, ο Milton βέβαια δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει μα ούτε και να διαψεύσει αυτήν άποψη.

[…] The Hell within him for within him Hell […]

Καταρχάς και για να προλάβω οποιαδήποτε παρεξήγηση, θεωρώ ότι απέχει πάρα πολύ η απόλαυση μιας καλλιτεχνικής -στη συγκεκριμένη περίπτωση, Λογοτεχνικής- απεικόνισης του Διαβόλου, από την θρησκευτική λατρεία του. Και αφού λύσαμε το “διαδικαστικό” μπορώ να εξηγήσω πιο άνετα το απολαυστικό της συγκεκριμένης περσόνας και δεν είναι τίποτε παραπάνω από το γεγονός ότι μια πληθώρα από συγγραφείς και ποιητές έχει και μια διαφορετική “πόζα” για εκείνον. Είναι ο Διάβολος (ή Σατανάς ή Οξαποδώ κλπ)  εκείνη η κλασσική μορφή με το κόκκινο δέρμα και τα κέρατα, με την πηρούνα και το τραγίσιο μούσι στο πηγούνι; Μήπως είναι εκείνος ο γλοιώδης “μπίζνεσμαν” με τα γλιτσιάρικα μαλλιά κολλημένα με ζελέ στο κεφάλι, με το ακριβό -κατά παραγγελία ραμμένο-κουστούμι και  -one more time – το τραγίσιο μούσι στο πηγούνι  ή μήπως είναι o δαίμονας που σάλια τρέχουν από το μισάνοιχτο στόμα του ή ένα ομιλών φίδι; Μήπως ένας πανέμορφος άγγελος καταραμένος να ζει για πάντα στην Κόλαση; Όλα συνυπάρχουν εξίσου δίκαια. Μέσα στους αιώνες έχουμε δει γοητευτικούς αλλά και περίεργους διαβόλους. Συμπαθητικούς, βιολονίστες, έρποντες  εύλογους και άλογους διαβόλους. Αφιέρωμα μέσα στο αφιέρωμα λοιπόν και καλά θα κάνετε να διαλέξετε υπεύθυνα με ποιο είδος γενιού θα συναστραφείτε. Δεν είναι όλα τόσο αθώα!

Paradise Lost – John Milton: Εάν αναζητάτε κάποιον που θα κατηγορούσατε για την σημερινή -kinda sexy- εικόνα του διαβόλου, ο Milton είναι ο άνθρωπος σας! Στο επικό ποίημα του επαναδιηγείται την ιστορία του Αδάμ και της Εύας. Ο Σατανάς βρίσκεται στο επίκεντρο όντας μια χαρισματική φιγούρα , χαρακτηριστικά τραγική. Όμορφος, αλαζόνας και ενορχηστρωτής της ίδιας του της πτώσης. Ο Lucifer Morningstar (από τον Sandman του Νeal Gaiman και αργότερα το ομώνυμο spinoff) έχει τις ρίζες του σε τούτο τον Εωσφόρο.

Inferno – Dante Alighieri : Εδώ πάλι συναντάμε τον κλασσικό τερατώδη Διάβολο. Φανταστείτε τον αντίστοιχο της Disney “Fantasia”, πολλαπλασιάστε επί δύο-τρεις χιλιάδες φορές και έχετε μια ιδέα για την όψη του. Δεν διευθύνει την Κόλαση αλλά παγιδευμένος σε μια παγωμένη λίμνη, ροκανίζει αιώνια το κεφάλι του Ιούδα του Ισκαριώτη.  Nice..

Faust – J.W.von Goethe : Ο Μεφιστοφελής είναι ο απατεώνας διάβολος που βάζει στοίχημα με τον Θεό καθώς είναι σίγουρος ότι μπορεί να διαφθείρει τον “αγαπημένο” του Θεού τον Φάουστ. Όμως γιατί να θέλει κάτι τέτοιο ο Μεφιστοφελής; Μα γιατί είναι ο Διάβολος. Οπότε ξεκινά η διαφθορά του αγαπημένου! Γιατί όχι!

Θα ήθελα να κλείσω αυτό το επιγραμματικό αφιέρωμα στους κακούς της Λογοτεχνίας, με ένα φοβερό και καθόλου σχετικό αποτέλεσμα της σπουδής ενός μεγάλου ποιητή και φιλόσοφου που προσωπικά θεωρώ ότι περικλείει τα πάντα:

“Η Φύση και η Λογοτεχνία είναι καθαρά υποκειμενικά φαινόμενα. Κάθε Κακό και κάθε Καλό είναι μια σκιά που εμείς σφυρηλατούμε”.

Ralph Waldo Emerson

*Με τον καλαθοσφαιριστικό όρο “all around” αποκαλούμε τον Παίχτη του οποίου το ταλέντο είναι πολυδιάστατο με αποτέλεσμα να μπορεί να παίξει σε πολλές θέσεις μέσα στο γήπεδο.

Paradise Lost – John Milton
Ο Απωλεσθείς Παράδεισος , μετ.  Αθανάσιος Οικονόμου, εκδ. Οδός Πανός 2010

Divine Comedy / Inferno – Dante Alighieri
Η Θεία Κωμωδία / Κόλαση , μετ. Ανδρέας Ριζιώτης , εκδ. Τυπωθήτω/ Δάρδανος 2006

Faust – Johann Wolfgang von Goethe
Φάουστ , μετ. Πέτρος Μαρκάκης , εκδ. Γαβριηλίδης 2009

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα., συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά