“Τζίνι”: Πνεύματα Προστάτες ή… μήπως κάτι άλλο;

by Γεωργία Αντωνιάδου

Λίγα Λόγια για τα Τζίνι

Σίγουρα όλοι γνωρίζουμε από τα παιδικά μας ακόμα χρόνια για τα Τζίνι, τα πλάσματα που κατοικούν μέσα σε λυχνάρια και περιμένουν κάποιον να τα ελευθερώσει. Αυτό που πολλοί δε γνωρίζουν όμως είναι πως τα Τζίνι δεν είναι ούτε στο ελάχιστο τα ήσυχα και καλά πνεύματα που πιστεύουμε ούτε πρόκειται να γίνουν φίλοι μας. Όσο καλό και αν είναι ένα Τζίνι δεν παύει να είναι πνεύμα που φυλακίστηκε και το μόνο που επιθυμεί είναι να ελευθερωθεί. Σας φαίνεται περίεργο ε; Ας δούμε μαζί λοιπόν αναλυτικά όλα τα στοιχεία που έχω συλλέξει για εσάς.

Προέλευση

Τα τζίνι έχουν τις ρίζες τους στην Αραβική μυθολογία και τον Ισλαμισμό. Αυτό φαίνεται εξάλλου καθώς αναφέρονται πολλές φορές στο κοράνι (Ιερό Βιβλίο του Ισλάμ). Φυσικά δεν αναφέρονται με τη μορφή που έχουμε όλοι συνηθίσει από το ομώνυμο παραμύθι του Αλαντίν, όμως δεν παύουμε να μιλάμε για τα ίδια Τζίνι. Το κανονικό τους όνομα είναι Τζιν και χωρίζονται σε διάφορες κατηγορίες.

Ας αναφέρουμε κάποιες από αυτές:

  • Γκουλς – Τα τζιν που κατοικούν σε νεκροταφεία και παλιά ακατοίκητα σπίτια. Είναι τζίνι της  νύχτας και τα επικαλούνται σε νεκρομαντείες.
  • Χίνας – Κατέχουν μεγάλη δύναμη και έχουν τη μορφή σκύλων. Ακούγεται ότι έχουν προσκυνήσει το Θεό και δίνουν σοφία και αφθονία.
  • Ιφράτ – Διαβολικά και βίαια. Προκαλούν εφιάλτες και οράματα. Συνομιλούν επίσης με τον κόσμο των νεκρών.
  • Τζαν – Διαθέτουν καλοσύνη και ζουν στις ερήμους. Αγαπάνε τους ανθρώπους και τους προστατεύουν.
  • Σαϊτάν – Δεν αποδέχονται εύκολα τους ανθρώπους. Είναι εχθρικά όντα και αν τα επικαλεστεί κανείς σίγουρα είναι το τελευταίο πράγμα που θα κάνει.
  • Σιλάτ – Η κατηγορία των Τζιν που συνεργάζονται με ανθρώπους και σχεδόν τους υπακούν.
  • Νάσνας – Στις Χίλιες και μια Νύχτες τα όντα αυτά θεωρείται ότι προέρχονται από την ένωση των ανθρώπων και των Τζίνι της φυλής Σικ. Μοιάζουν με τις δικές μας νεράιδες και τα ξωτικά.

Female genie by GaudiBuendia

Εδώ τελειώνουν οι κατηγορίες. Όπως σίγουρα θα διακρίνατε υπάρχουν και φιλικά Τζιν, σίγουρα όμως τα περισσότερα δεν είναι διατεθειμένα να υπηρετήσουν κανέναν άνθρωπο.  Το κάθε είδος έχει και το δικό του χρώμα. Το ενδεικτικό στοιχείο των Τζιν είναι πως όταν εμφανίζονται περιβάλλονται από πυκνό καπνό. Ανάλογα λοιπόν με το Τζίνι που θέλετε να καλέσετε θα υπάρξει και ο ανάλογος καπνός. Ο λόγος που τα πνεύματα αυτά ικανοποιούν μία επιθυμία, ναι όχι τρεις όπως όλοι γνωρίζαμε από τους μύθους αλλά μία μόνο ευχή μας, είναι πως θεωρούν σωστό να ανταποδώσουν τη χάρη που τους έκανε αυτός που τα ελευθέρωσε.

Τα Τζιν είναι όντα που κατοικούν ανάμεσα στη γη και το αστρικό πεδίο. Αυτό σημαίνει πως υπάρχουν και ας μη τα αντιλαμβανόμαστε. Μάλιστα το όνομά τους σημαίνει ακριβώς αυτό ιτζτιναν- στα Αραβικά σημαίνει αυτός που κρύβεται από το ανθρώπινο μάτι. Άρα καταλαβαίνετε ότι ακόμα και αν υπάρχουν γύρω μας δεν μπορούμε να τα διακρίνουμε. Σύμφωνα λοιπόν με το Κοράνι τα Τζίνι τρώνε, ακούνε, βλέπουν, μιλάνε, παντρεύονται και χωρίζονται σε καλούς και κακούς.

Φυσικά υπάρχει μία εξήγηση από την οποία καταλαβαίνουμε πώς προέκυψαν τα λυχνάρια. Ο Βασιλιάς Σολομών λέγεται ότι φυλάκισε πολλούς δαίμονες. Κάποιους από αυτούς φημολογείται ότι τους φυλάκισε σε μπουκάλια και λυχνάρια. Βέβαια δεν ήταν ότι απλά σφράγισαν το μπουκάλι αλλά υπάρχουν και πολλά ξόρκια που τους κρατάνε δέσμιους εκεί μέσα για πάντα. Σίγουρα αυτοί οι δαίμονες μας θυμίζουν πολύ τα Τζίνι.

Ας δούμε μία ιστορία από ένα μπουκάλι που βρέθηκε λοιπόν. Στην Άκαμπα της Ιορδανίας σε ένα σπίτι έγιναν ανακαινίσεις. Στο πάτωμα της κουζίνας λοιπόν σε βάθος 30 εκατοστών βρέθηκε ένα αντικείμενο που δεν έμοιαζε ούτε απόλυτα με μπουκάλι αλλά ούτε και ως κρυστάλλινος αμφορέας. Είχε μέγεθος 25 εκατοστών και το υλικό του παρέπεμπε χρονικά σε εποχές που δε θα μπορούσε να υπάρχει ούτε κρύσταλλο, ούτε πορσελάνη. Ήταν κλεισμένο με ένα καπάκι και υπήρχαν ζωγραφιές φθαρμένες γύρω του. Υπήρχαν πάνω διάφορα χαραγμένα επίσης σύμβολα και περίεργα γράμματα.

Εφόσον οι ιδιοκτήτες κατάλαβαν τι είχαν στην ιδιοκτησία τους παρέδωσαν το αντικείμενο στην αρχαιολογική υπηρεσία. Όμως πριν γίνει αυτό ο μικρός γιος τους πρόλαβε να ανοίξει το καπάκι. Ευτυχώς δε συνέβη απολύτως τίποτα. Ποιος ξέρει τι πλάσμα μπορεί να ελευθερωνόταν. Αυτό φυσικά μας κάνει να φτάνουμε σε δύο συμπεράσματα. Πρώτον το Τζίνι είχε ήδη απελευθερωθεί και δεύτερον τα ξόρκια που το κρατούσαν δεμένο ήταν τόσο δυνατά που δεν αρκούσε να ανοίξεις το καπάκι  ώστε να απελευθερωθεί.

Ότι από τα δύο και αν ισχύει δε θα το μάθουμε ποτέ. Το μπουκάλι αυτό λοιπόν βρίσκεται στο μουσείο του Αμάν.

Μία παρόμοια ιστορία συνέβη και σε έναν μοναχό ονόματι Ραφαέλο ο οποίος γνώριζε αρκετά πράγματα για τις ανατολικές παραδόσεις. Έτσι είχε καταφέρει να μπει στα υπόγεια του Βατικανού μερικές φορές. Ο ίδιος είπε την ιστορία αυτή σε έναν αγιορίτη μοναχό όταν έγινε η παράδοση των ιερών λειψάνων από το Βατικανό στην εκκλησία της Ελλάδας. Στα υπόγεια λοιπόν υπήρχε ένα αντικείμενο το οποίο ήταν μικρό καλοδιατηρημένο και έμοιαζε με αγγείο της προϊσλαμικής περιόδου. Κάποιες φορές τον μαγνήτιζε και άλλες τον απωθούσε εντελώς όταν το έβλεπε. Μία φορά μάλιστα το παρατηρούσε μαζί με έναν άλλο αδελφό καλόγερο επί είκοσι λεπτά. Δεν ήταν σίγουρος μα πίστευε ότι πρόκειται για υπνωτισμό.

Η Ιστορία των Λυχναριών

Το υλικό κατασκευής τους σε παλαιότερες εποχές ήταν ο πηλός, ο μόλυβδος, το σίδηρο, ο χαλκός και ακόμη το μάρμαρο ή η πέτρα. Αποτελούταν από δύο μέρη. Το ένα μέρος ήταν αυτό που γέμιζε με λάδι και το δεύτερο ήταν αυτό στο οποίο υπήρχε το φιτίλι. Από τον Όμηρο διαπιστώνουμε ότι η εμφάνισή τους γίνεται τον 7ο π.Χ. αιώνα. Σε κάθε περιοχή τα λυχνάρια είχαν τη δική τους μορφή και τα δικά τους χαρακτηριστικά Με τους αιώνες έφτασαν να γίνουν αντικείμενα διακόσμησης σε πολλά σπίτια και ναούς όπως για παράδειγμα η επτάφωτος λυχνία του ναού του Σολομώντος.

Οι λύχνοι που ήταν για λατρείες είχαν μεγαλύτερο μέγεθος από τους απλούς.  Απέκτησαν σιγά σιγά και δική τους γιορτή με το όνομα λυχνοκαϊα ή λυχναψία. Ξεκίνησε από την αρχαία Αίγυπτο αλλά σύντομα πέρασε και σε άλλες χώρες. Οι άνθρωποι άναβαν λύχνους μπροστά από τα σπίτια τους τη νύχτα προς τιμήν της θεάς Νηίθ (ταυτίζεται με τη θεά Αθηνά). Επίσης ίσχυε και για τους νεκρούς χάρη στην ιδέα ότι οι νεκροί χρειάζονταν το φως του λύχνου για να επιστρέψουν από τον Άδη. Έπειτα αυτό εξελίχθηκε και στην Ρωμαιοκαθολική αλλά και την Ορθόδοξη εκκλησία (το σημερινό καντήλι).

Πολλοί ταυτίζουν τα Τζίνι με τη φωτιά. Αυτό σε συνδυασμό με το επόμενο έθιμο μπορεί να μας βάλει σε σκέψεις. Η λυχνομαντεία ήταν πολύ διαδεδομένη. Ο λυχνομάντης φορούσε ένα συγκεκριμένο ένδυμα και προσκαλούσε τον Θεό να μπει στη φλόγα του λύχνου. Εκείνος προσηλωμένος στη φλόγα ερχόταν σε μια υπνωτική έκσταση και συναντούσε τον ίδιο το Θεό μέσα στο φως του λυχναριού και έπαιρνε χρησμούς.

Τέλος θα ήθελα να αναφέρω άλλη μία έννοια της λέξης Τζίνι. Στα αγγλικά το Τζίνι γράφεται ακριβώς έτσι “Genie” και θα έλεγε κανείς ότι προέρχεται από τη λέξη “jinni”, αλλά όπως υποστηρίζεται από πολλού μελετητές προέρχεται από την λατινική “Genius”, η οποία χρησιμοποιείται για το πνεύμα/φύλακα που ανατίθεται σε κάθε παιδί όταν γεννιέται. Σε πολλούς επίσης πολιτισμούς της ανατολής πολλά μυθικά πνεύματα μικρότερα από θεούς αναφέρονται ως Τζίνι. Για το Ισλάμ βέβαια όπως αναφέραμε πιο πάνω δε θα ήταν αποδεκτό να λατρεύουν τα Τζιν ως θεότητες για βασική αρχή είναι η λατρεία του Αλλάχ ως ενός μοναδικού Θεού. Οι άγγελοι δημιουργήθηκαν από φως, ο άνθρωπος από πηλό και οι Τζιν από φωτιά. Πλάστηκαν από φωτιά που δεν βγάζει καπνό. Όλα αυτά τα αναφέρει το Κοράνι καθώς και ότι είναι όντα με ελεύθερη βούληση. Επίσης αναφέρει πως ο Μωάμεθ στάθηκε στη γη ως προφήτης του Αλλάχ και για τους δύο και τους Τζιν και τους ανθρώπους.

Στην ταινία του 1992 στο “Τζίνι” δανείζει τη φωνή του ο Robin Wiliams. Όμως υπάρχουν αρκετές φήμες πως στην καινούργια διασκευή του Αλαντίν που ετοιμάζει η Disney, έχει γίνει πρόταση στον Will Smith να δανείσει τη φωνή του στο Τζίνι. Η ταινία Αλαντίν του 1992 κέρδισε επίσης τα Όσκαρ καλύτερου τραγουδιού για το “A Whole New World” και καλύτερης πρωτότυπης μουσικής. Ήταν επίσης η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία της χρονιάς.

Εδώ λοιπόν θα κλείσουμε αυτό το άρθρο και εύχομαι να σας φάνηκαν μαγευτικές όλες οι πληροφορίες που σας έδωσα. Και το συμπέρασμα που προκύπτει; Καλύτερα να μένουμε μακριά από τα λυχνάρια. Τα λέμε στο επόμενο άρθρο!

” I don’t grant wishes” – Jinn from “American Gods”

Cover image: Credit: Utahkrishnas. Magic Lamp: My Three Wishes From A Genie

προτεινουμε επίσης

3 Σχόλια

Αχιλλεας 3 Ιουνίου 2019 - 12:31 ΠΜ

Γεια σας θα ηθελα να κανω μια πρωσωπικη συνομιλία με εσάς (την συγγραφέα) του άρθρου για να κανω καποιες περετερω ερωτησεις και να μαθω καπια παραπανω πραγματα γιατι ερευνω και εγω το συγκεκριμενο θεμα! Αν θέλετε πειτε μου καπου που μπορω να επικοινωνήσω μαζι σας ευχαριστω!

Reply
Antwnis 11 Σεπτεμβρίου 2017 - 7:39 ΜΜ

Καλησπερα σας ενδιαφερον…ειχαακουσει πως αν επικαλεστεις και τις τρεις ευχες που σου εδινε ενα τζινι μετα ερχοταν η καταστροφη αποκτουσε την δικη του θεληση

Reply
mm
Γεωργία Αντωνιάδου 14 Σεπτεμβρίου 2017 - 7:02 ΜΜ

Είναι όντως εντυπωσιακό θέμα τα Τζιν. Λένε πως υπάρχει μόνο μία ευχή. Οι 3 έγιναν έπειτα από το γνωστό παραμύθι του Αλαντίν. Επίσης ο λόγος που σου πραγματοποιούν μία ευχή είναι επειδή θεωρούν σωστό να ανταποδώσουν την χάρη που τους έκανες να τα ελευθερώσεις. Αλλά φυσικά αυτό δεν σε σώζει έπειτα από τα σχέδια που έχουν στο μυαλό τους ^_^ Χαίρομαι πραγματικά που σας άρεσε το άρθρο!!

Reply

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα., συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά