Ambrose Bierce: Η Εξαφάνιση ενός Σαρδόνιου Αιρετικού

by Γιώργος Σκαγιάκος

“Marco’s shadow falls on the door
to the 7 lost cities of gold
finds a raven’s head and rattler’s tail
dead in his tracks, this godforsaken soul’s
unwanted here and his ghost lingers for years”

Galexico – Crystal Frontier

Όπως συμβαίνει με αυτήν την περίεργη συνομοταξία του είδους “Συγγραφέας”, η ζωή του Αμβρόσιου Μπηρς υπήρξε περιπετειώδης. Σαν ένας καμβάς ζωγραφισμένος με τις εντονότερες των αποχρώσεων της χρωματικής παλέτας. Επίσης είναι η πρώτη και τελευταία που τον αποκαλώ έτσι τον άνθρωπο, αλλά στην Ελληνική Βιβλιογραφία έχει αναφερθεί και έτσι. 

Υπηρέτησε ως στρατιώτης και μετέπειτα ως έφεδρος αξιωματικός στον Αμερικάνικο εμφύλιο. Αξιοποιώντας το χάρισμα του, εργάστηκε ως αρθρογράφος και τελικά έγινε ο ιδιαίτερος συγγραφέας που όλοι γνωρίσαμε μέσα από τα αμφιλεγόμενα γραπτά του.

Το 1913, σε ηλικία 71 ετών, έφυγε σε μια περιπετειώδη αναζήτηση στο Μεξικό προκειμένου να καλύψει ως αρθρογράφος την Μεξικάνικη Επανάσταση και μάλλον να εξασφαλίσει μια συνέντευξη από τον αρχηγό των εξεγερμένων Πάντσο Βίγια. Άφησε πίσω του ένα μεγάλο όγκο από υπέροχη Λογοτεχνία που πάντοτε όμως επισκιαζόταν από το μυστήριο και τις θεωρίες που τύλιγαν το τέλος του. Κακά τα ψέμματα! Ο Bierce είχε όλο το πακέτο! Ακόμη και τις συνθήκες αλλά και το Άγνωστο, που είναι αρκετά δυσεύρετα για να σχηματοποιήσουν την κληρονομιά που άφησε πίσω του.

Λίγα βιογραφικά..

Γεννημένος στο Οχάιο το 1842, ο Ambrose  ήταν  το δέκατο από δεκατρία παιδιά. Όλα τους , για κάποιο απροσδιόριστο λόγο-  γνωστό μόνο στους γονείς τους- έφεραν ονόματα που ξεκινούσαν από το πρώτο γράμμα της αλφάβητου. Έτσι τα αδέρφια του ήταν η Abigail, η Ann, η Amelia, ο Addison, ο Aurelius, ο August, η Almeda, ο Andrew, ο Albert, ο Arthur, η Adelia και η Aurelia.  Αν μη τι άλλο, είναι πρωτότυπο!

Κατά την διάρκεια του Εμφύλιου, ο Bierce κατατάχθηκε στο 9ο Σύνταγμα Πυροβολικού της Ένωσης (Βόρειοι) που είχε ως βάση την Indiana. Έλαβε μέρος σε πολλές μάχες ανάμεσα τους και στην αιματηρή μάχη του Shiloh. Αυτή η θητεία, μαζί με τα ταξίδια του, στάθηκε ως βασική επιρροή που διατρέχει μερικά από τα καλύτερα δείγματα του έργου του.

Αμέσως μετά τον πόλεμο, βρίσκεται στο Σαν Φρανσίσκο όπου ασκεί το ταλέντο του ως δημοσιογράφος, αρθρογράφος αλλά και συγγραφέας για να παρέχει τα απαραίτητα στην οικογένεια του. Παντρεύτηκε το 1871 και έγινε πατέρας τριών παιδιών. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 μεταφέρει την φαμίλια του στην Βρετανία όπου θα μείνει για τρία μόνο χρόνια. Εκεί εκδίδει τα πρώτα τρία βιβλία του. Η Εποχή της καυστικής σάτιρας δοσμένη όπως μόνο εκείνος γνώριζε, έχει φτάσει. Μαζί με αυτήν και το παρατσούκλι “Bitter Bierce” (πικρός Bierce) λόγω της απόλυτης κυνικότητας με την οποία η πένα του σχολίαζε τα πάντα.

Μερικά από τα κατώτερα ζώα έκαναν συνέδριο για να βρουν τελεσίδικη απάντηση στο απερίγραπτα σημαντικό ερώτημα “τι είναι ζωή;” “Η ζωή”, είπε ο επιστήμονας, με φωνή πνιγμένη από τη σκόνη που σήκωνε καθώς έσκαβε, “είναι η αρμονική δράση ετερογενών πλην όμως σχετικών δυνάμεων, που λειτουργούν σύμφωνα με ορισμένους φυσικούς νόμους”. “Α!” κραύγασε έναρθρα ο εραστής. “Είναι η υπέρτατη ευτυχία να σμίγεις με τον αγαπημένο σου”. Και τυλίγοντας την ουρά του σ’ ένα κλαδί, ταλαντεύτηκε προς τον ουρανό μ’ έναν σπασμό.”

Cobwebs from an Empty Skull (1874)
Ιστορίες για αραχνιασμένα κρανία – Ηλέκτρα (2006)

H συγγραφική καριέρα του υπήρξε γόνιμη σε αντίθεση με την δημοσιογραφική του ιδιότητα. Έγραψε ένα μεγάλο αριθμό διηγημάτων με αποκορύφωμα το “An Occurrence at Owl Creek Bridge”(1890)  (Ελλ. Μτφ: Ένα γεγονός στο φαράγγι της κουκουβάγιας)  που ένα χρόνο αργότερα συμπεριλήφθηκε στην συλλογή του “In the Midst of Life, Tales of Soldiers and Civilians”  (Ελλ. Το μεδούλι της ζωής, Opera/1994) ενώ από τα μεγαλύτερης έκτασης έργα  του, ξεχωρίζει το “The Devil’s Dictionary” η ολοκληρωμένη έκδοση του “A Cynic’s word book (1906) (Ελλ. Μτφ: Το αλφαβητάρι του Διαβόλου, Ηλέκτρα/2007) “Brain: an apparatus with which we think that we think”.

Η Εξαφάνιση

Το 1888, ο Ambrose Bierce δημοσιεύει ένα διήγημα του στην εφημερίδα San Francisco Examiner. Έχει τίτλο : “The Difficulty of Crossing a Field” (Ελλ. Μτφ: Τι δύσκολο που είναι να διαβείς ένα χωράφι-Ιστορίες Φαντασμάτων, Ηλέκτρα/2006). Η ιστορία που διηγείται έχει πραγματική βάση αφού στα αρχεία των πλέον περίεργων καταγεγραμμένων συμβάντων της Αμερικάνικης παράδοσης, υπάρχει η εξαφάνιση του David Lang που ο μύθος τον θέλει να εξαφανίζεται καθώς περπατούσε στο χωράφι του και μάλιστα με την παρουσία πέντε μαρτύρων.

Το μυστήριο με την εξαφάνιση του Bierce δεν διαφέρει και πολύ. Στα τέλη του 1913, ο συγγραφέας έχει τακτοποιήσει όλα τα διαδικαστικά. Έχει πάρει διαζύγιο και πλέον είναι έτοιμος να κυνηγήσει την περιπέτεια. Θέλει να περιηγηθεί στα μέρη εκείνα που δόθηκαν τρομερές μάχες κατά την διάρκεια του Πολέμου, που και εκείνος υπηρέτησε. Με στοιχεία που αγγίζουν πολλές φορές την σφαίρα του φανταστικού, διάφοροι ερευνητές τον τοποθετούν στο Τέξας, να διασχίζει με άλογο τα σύνορα και να εισέρχεται στο ταραγμένο Μεξικό, γνωρίζοντας  ότι αυτή η χώρα, σε τούτη την χρονική περίοδο δεν είναι και ο καλύτερος τόπος για να ταξιδέψει ένας Αμερικάνος.

“Σε χαιρετώ.
Εάν ακούσεις ότι με έστησαν μπρος από έναν τοίχο και πυροβόλησαν τα κουρέλια μου, σε παρακαλώ να γνωρίζεις ότι είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να αφήσω αυτή την ζωή. Νικά την ηλικία, την ασθένεια και την πτώση στα σκαλιά του κελαριού. Να είσαι “γκρίνγκο” στο Μεξικό. Ω! αυτό και αν είναι ευθανασία..”

Απόσπασμα από επιστολή προς συγγενή

Κανείς δεν άκουσε τίποτε ξανά για τον Ambrose Bierce και μετά από χρόνια αποδόμηση καταλήγω στο συμπέρασμα ότι αυτό ήταν το ζητούμενο. H κόρη του διεξήγαγε έρευνα, αλλά δεν ευτύχησε να μάθει κάτι σημαντικό για τις τελευταίες ημέρες του. Έτσι, στο πέρασμα του χρόνου, πολλές θεωρίες ήρθαν στην επιφάνεια με μερικές από αυτές να είναι αρκετά παράξενες. Κάποιοι πιστεύουν ότι o Bierce βρέθηκε ανάμεσα σε κάποιες εμπόλεμες φατρίες Μεξικανών και εκ των πραγμάτων εκτελέστηκε. Κάποιοι άλλοι θεωρούν ότι ο Bierce έθεσε μόνος τέλος στην ζωή του αλλά εκμεταλλεύτηκε την εμπόλεμη κατάσταση για να καλύψει την πράξη του.

Μια ιστορία θέλει τον Bierce να υποφέρει από σοβαρά τραύματα μετά την μάχη της Ojinaga. Καταφέρνει να περάσει τα σύνορα αλλά τελικά να πεθαίνει χωρίς να έχει στην κατοχή του κάποιο χαρτί που να βεβαιώνει την ταυτότητα του. Κάποιοι καταγράφουν μαρτυρίες που υποστηρίζουν ότι στην συγκεκριμένη μάχη, ο Βierce σκοτώνεται και η σωρός του καίγεται μαζί όλες τις υπόλοιπες σωρούς των θυμάτων. Κάποιοι άλλοι πάλι, τον τοποθετούν σε ένα τραίνο με ομοσπονδιακούς στρατιώτες όταν άνδρες του Πάντσο Βίγια, το καταλαμβάνουν και τον δολοφονούν. Όπως και αν έχει η ιστορία όλες ταιριάζουν στην αδαή λιγούρα του κόσμου για περισσότερο αίμα.

Όμως υπάρχει ακόμη μία. Ακραία εξωφρενική σαν  το διήγημα του “An Inhabitant of Carcosa-1886″( Ελλ. μτφ. Ο κάτοικος της Καρκόσα, terranova/2002). Αυτήν την εκδοχή κρατώ τελευταία για το τέλος του Ambrose Bierce. Δεν θα το ήθελε επ΄ ουδενί λόγο, αλλά σίγουρα είναι η πιο ταιριαστή για ένα τέτοιο πνεύμα. Αυτή λοιπόν θέλει έναν εξερευνητή λίγα χρόνια αργότερα να συναντά Ιθαγενείς που λατρεύουν σαν θεό έναν γέρο λευκό, που κάθεται στο καλύβι του τυλιγμένος με δέρματα από τζάγκουαρ.

Σε ευχαριστώ Bitter Bierce. “Το λαγοπόδαρο ίσως να φέρει τύχη σε σένα, γιατί στον λαγό σίγουρα δεν έφερε”.

“Ramón tightens up his leather belt
and slips through a hole in the fence
he can get you anything you want
might cost you a life, might cost you
the whole price of freedom here
…on the crystal frontier”

Galexico – Crystal Frontier

Πηγές:

1.Morris, Roy. Ambrose Bierce: Alone in Bad Company/1995

2.The weird Tradition in America https://en.wikisource.org/wiki/Supernatural_Horror_in_Literature/The_Weird_Tradition_in_America

3.Η εξαφάνιση του David Lang:
http://anomalyinfo.com/Stories/1880-september-23-mystery-david-lang

4.To Μεδούλι της Ζωής (1994) Εκδόσεις Opera, μτφ. Νικολαίδης Βασίλης
5. Ambrose Bierce ,  Ιστορίες για Αραχνιασμένα Κρανία (2006) Εκδόσεις Ηλέκτρα, μτφ. Παπαιωάννου Σάντυ
6. Ambrose Bierce, Ιστορίες Φαντασμάτων (2006) Eκδόσεις Ηλέκτρα, μτφ. Μπλάνας Γιώργος
7. Ambrose Bierce, An Occurence in Owl Creek  http://www.gutenberg.org/ebooks/375 (p.text & HTML)

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα., συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά