Varney: ο πρώτος (και άσημος) βρυκόλακας της Λογοτεχνίας Τρόμου

by Ηλίας Τσιάρας

Καλωσορίσατε σε ένα ακόμα κεφάλαιο της στήλης Dark Whispers. Ελπίζω να είστε όλοι καλά και να μένετε μέσα, διαβάζοντας ενδιαφέροντα βιβλία.

Σήμερα, θα αναφερθούμε σε ένα τέτοιο ανάγνωσμα, το οποίο μάλιστα κατέχει και ιδιαίτερη ιστορική σημασία. Είναι το πρώτο λογοτεχνικό δημιούργημα μεγάλης φόρμας, της λεγόμενης vampire fiction. Πολλοί από εσάς ενδεχομένως να θεωρείτε πως αυτό είναι το Dracula (1897) του Ιρλανδού Abraham Bram Stoker, κάποιοι λίγο πιο ψαγμένοι θα υποστηρίξετε ορθώς πως το Carmilla (1871), του επίσης Ιρλανδού Joseph Sheridan Le Fanu, εκδόθηκε πρώτο, ενώ οι πλέον μυημένοι στην αιματοβαμμένη μυθολογία των βρικολάκων θα αναφέρουν χαμογελώντας συγκαταβατικά το The Vampyre (1819) του Άγγλου John William Polidori, το οποίο γεννήθηκε (ως ιδέα τουλάχιστον) εκείνη την απίστευτη καλοκαιρινή νύχτα όπου η, επίσης Αγγλίδα, Mary Wollstonecraft Godwin (περισσότερο γνωστή με το επίθετο του άντρα της, Percy Bysshe Shelley) μας χάρισε το έργο-ορόσημο Frankenstein; or The Modern Prometheus.

Οι μυημένοι έχουν δίκιο σε ό,τι αφορά την αρχαιότητα της έκδοσης, αλλά εμείς σήμερα θα μιλήσουμε για το πρώτο μυθιστόρημα με ήρωα έναν βρικόλακα, το λίγο-πολύ άγνωστο στο ευρύ κοινό Varney the Vampire; Or the Feast of Blood (1845) του James Malcolm Rymer (κάποιες πηγές αναφέρουν ως συνδημιουργό και τον Thomas Peckett Prest). Προτού προχωρήσουμε, οφείλουμε να επισημάνουμε πως πολλοί γνωστοί συγγραφείς του 18ου αιώνα, όπως ο Γκαίτε, ο Λόρδος Βύρωνας και ο Αλέξανδρος Δουμάς (ο πατέρας) είχαν προηγηθεί με έργα στα οποία εμφανιζόταν ένας βρυκόλακας, αλλά πρόκειται για ποιήματα ή για θεατρικά. Μέτα από όλα αυτά, νιώθετε έτοιμοι να γνωρίσετε τον μυθιστορηματικό γεννήτορα των βρικολάκων;

Ο Sweeney Todd ενώ ‘περιποιείται’ έναν κακόμοιρο πελάτη του κουρείου του

Penny Dreadfuls

Ο Sir Francis Varney, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μας, έδειξε στο αναγνωστικό κοινό της Αγγλίας τους κοφτερούς του κυνόδοντες μέσα από τις περιβόητες ιστορίες της δεκάρας, πιο γνωστές και ως penny dreadfuls. Πρόκειται για φτηνή (κυριολεκτικά, αφού κόστιζε μια πένα-penny) λογοτεχνία που κυκλοφορούσε σε εβδομαδιαίες συνέχειες και απευθυνόταν κυρίως στη νεαρή ηλικιακά εργατική τάξη. Ο όρος dreadful -φρικτός,τρομακτικός- σχετίζεται με το περιεχόμενο των συγκεκριμένων ιστοριών το οποίο συχνά περιλάμβανε σκληροτράχηλους ντετέκτιβ, βίαιους εγκληματίες και ανατριχιαστικά παραφυσικά φαινόμενα. Όπως καταλαβαίνετε, το όλο θέμα ήταν λίγο παραπάνω splatter από τα συνηθισμένα στάνταρ της εποχής. Υπολογίζεται πως στην ακμή τους, πωλούνταν περισσότερα από ένα εκατομμύρια(!) αντίτυπα περιοδικών penny dreadfuls την εβδομάδα! Αξίζει να αναφερθεί πως και το πολύ γνωστό σήμερα μιούζικαλ Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street, βασίζεται σε μια τέτοια ιστορία, την The String of Pearls που κυκλοφόρησε τον χειμώνα του 1846-47.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Penny dreadfuls-Penny bloods: Τα βιβλία τρόμου των Βικτωριανών

Sir Francis Varney

Το πρώτο κεφάλαιο της αιματοβαμμένης ιστορίας του Sir Francis Varney

Ο Sir Francis Varney εξωτερικά θυμίζει πολύ έντονα την αρχετυπική φιγούρα του βρικόλακα, όπως αυτή είναι πλέον γνωστή σε εμάς μέσα από πολυάριθμα βιβλία και ταινίες. Έχει λευκό δέρμα το οποίο αποκτά μια υγιή ροδαλότητα αφότου ο Varney έχει τραφεί, μακριά δόντια και νύχια και διαπεραστικά μάτια. Διαθέτει υπερφυσική δύναμη, υπνωτιστικές δυνάμεις, μπορεί να κυκλοφορεί στο φως του ήλιου ενώ το σεληνόφως, ιδίως αυτό της πανσελήνου, τον αναζωογονεί ενώ μπορεί ακόμα και να τον αναστήσει.

Η ιστορία ξεκινά με τον Varney ήδη βρικόλακα, για την ακρίβεια ξεκινά ενώ τρέφεται από τον λαιμό της νεαρής Flora Bannerworth, και μόνο μετά από πολλά τεύχη ο αναγνώστης μαθαίνει όλη την τραγική του ιστορία. Το πραγματικό του όνομα ήταν Mortimer και, κατά τον 17ο αιώνα, ήταν υποστηρικτής του Στέμματος και πολέμιος του Oliver Cromwell (στρατηγός που εκθρόνισε τον βασιλιά Κάρολο Ι, ο οποίος κυβέρνησε ως Lord Protector της Κοινοπολιτείας Αγγλίας, Σκωτίας και Ιρλανδίας από το 1653 ως και τον θάνατό του το 1658).

Πάνω σε μια έκρηξη θυμού, ο Mortimer σκοτώνει κατά λάθος τον γιο του. Το επόμενο πράγμα που θυμάται είναι μια εκτυφλωτική λάμψη και μια τρομακτική δύναμη να τον ρίχνει αναίσθητο. Όταν ανακτά τις αισθήσεις του, βρίσκεται δίπλα σε έναν φρεσκοσκαμμένο τάφο και μια φωνή του αναγγέλλει πως εξαιτίας της πράξης του θα περιφέρεται καταραμένος στη Γη ως ο Varney ο βρυκόλακας. Αργότερα μαθαίνει πως τον πυροβόλησαν άντρες του Cromwell πριν από δύο χρόνια, και στο διάστημα που ήταν αναίσθητος(νεκρός;), επανήλθε και πάλι η Βασιλεία στο νησί. Τα περισσότερα από αυτά τα μαθαίνουμε από ένα γράμμα που άφησε ο Varney πριν αυτοκτονήσει πέφτοντας μέσα στον Βεζούβιο, στο τέλος της βασικής ιστορίας. Ο συγγραφέας, μην μπορώντας να αφήσει το φανατικό κοινό του Varney χωρίς τον αγαπημένο του βρικόλακα, τον ανέστησε για να πρωταγωνιστεί σε αρκετές άλλες ιστορίες, εκτός timeline όπως λέμε και στον χώρο των κόμικ.

Η Κληρονομιά του Βρυκόλακα

Μια εκ των πιο πρόσφατων εκδόσεων (2010) του Varney the Vampire, η συγκεκριμένη αριθμεί 1184 σελίδες!

Ο Varney κυκλοφόρησε σε συνολικά 109 εβδομαδιαίες συνέχειες μέσω των penny dreadfuls. Η αρχική έκδοση του 1847 που περιλάμβανε όλες τις ιστορίες του υπό τη μορφή μυθιστορήματος αριθμούσε 232 κεφάλαια που εκτείνονταν σε 876 σελίδες! Αν και πρόκειται για ένα χαοτικό ανάγνωσμα χωρίς ιδιαίτερη συνοχή (υπάρχουν υπόνοιες πως στην πραγματικότητα οι εβδομαδιαίες αυτές περιπέτειες έχουν γραφτεί από μια πληθώρα διαφορετικών συγγραφέων, καθώς μέχρι και στην ανατύπωση του 1972 το έργο αναφερόταν ως ανώνυμου συγγραφέα), σαφέστατα επηρέασε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι της εποχής έβλεπαν τη φιγούρα του βρυκόλακα και ενέπνευσε τόσο τον Le Fanu όσο και τον Stoker, οι οποίοι τελικά μας χάρισαν πολύ πιο λογοτεχνικά μυθιστορήματα που έμελλε να διαβάζονται ακόμα και στις μέρες μας. Δυστυχώς, το ιστορικό αυτό βιβλίο δεν έχει μεταφραστεί ποτέ στη χώρα μας (από όσο γνωρίζω τουλάχιστον), αν και μπορείτε να το βρείτε σε καλαίσθητες αγγλόφωνες εκδόσεις, ώστε να βιώσετε και εσείς από πρώτο χέρι πώς ένιωθαν οι φανατικοί της Λογοτεχνίας Τρόμου στη Βικτωριανή Αγγλία.

Κάπου εδώ, η περιπλάνησή μας στις αραχνιασμένους και σκοτεινές γωνιές της Λογοτεχνίας Τρόμου έφτασε στο τέλος της. Δε γινόταν να μη γράψω για ένα τόσο προσφιλές σε μένα θέμα όσο αυτό της μυθολογίας των βρικολάκων και να αποκαταστήσω την όποια τιμή έχει ο Varney ο Βρυκόλακας. Μπορεί να μην είναι ο πιο άρτια σκιαγραφημένος χαρακτήρας, αλλά δεν παύει να είναι ο πρώτος (άντε, ο δεύτερος μετά τον Lord Ruthven του Polidori) βρυκόλακας της Λογοτεχνίας Τρόμου και το Varney the Vampire; οr, the Feast of Blood το πρώτο της μυθιστόρημα.

Βιβλιογραφία:

Θεοδοσιάδης, Ν. (2001). Βρυκόλακες από Χαρτί, Αίμα από Μελάνι. στο Γιαννουλάκης, Π. (Επ.), Βρυκόλακες (σ. 309-323). Θεσσαλονίκη, Ελλάδα: Αρχέτυπο

Melton, G. J. (Ed.). (1999). The Vampire Book: The Encyclopedia of the Undead. Canton, USA: Visible Ink

Stoker, B. (1897). Dracula. London, UK: Archibald Constable and Company. (Μετάφραση Καπόν, Α. (1997, 5η έκδοση). Αθήνα, Ελλάδα: Στοχαστής. 

wikipedia.org
wikipedia.org
wikipedia.org

προτεινουμε επίσης

Leave a Comment

* Χρησιμοποιώντας αυτή τη φόρμα συμφωνείτε με την αποθήκευση των στοιχείων και δεδομένων σας στη βάση του ιστότοπου για στατιστικές αναλύσεις.

Η Nyctophilia.gr χρησιμοποιεί cookies για να εξασφαλίσει τη σωστή λειτουργία της, την δυνατότητά σας να επικοινωνήσετε μαζί μας, καθώς και να βελτιώσει την εμπειρία σας στο website. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Αποδοχή Αναλυτικά